EU helpt Ierland nog verder in de put

Het harde gesis dat de afgelopen week te horen was, moet het geluid zijn geweest van het vertrouwen dat uit Ierland wegliep. Zelfs voor degenen die al langer pessimistisch waren over de periferie van de eurozone, is de snelle stijging van de rente op staatsobligaties verbazingwekkend geweest.

Er zijn twee factoren die tegen Ierland pleiten. In de eerste plaats lijken de financiën niet langer levensvatbaar; het land heeft hulp nodig. In de tweede plaats was het Europese gepraat over een ‘mechanisme voor het oplossen van crises’ bijzonder slecht getimed. De Europese leiders hebben geprobeerd daarop terug te komen door te zeggen dat de schuld niet zal worden gesaneerd. Maar de positie van Ierland blijft precair.

De Ierse economische crisis is in de eerste plaats ernstig. Het draait om solvabiliteit en niet om liquiditeit. Het huidige vierjarenplan voor de begroting, dat nog maar acht dagen geleden werd bekendgemaakt, lijkt al in 2011 niet meer te bekostigen. Het gaat uit van een ongetwijfeld grote fiscale ‘consolidatie’ van 6 miljard euro in 2011 - bijna 4 procent van het bruto binnenlands product (bbp) - zonder de bezuinigingen te specificeren - en laat nog steeds een begrotingstekort zien van meer dan 9 procent en een stijging van de schuldenlast.

Een fiscale consolidatie van nog eens 5 miljard euro zou gigantisch zijn, maar toch zou het begrotingstekort nog steeds 6 procent van het bbp bedragen en de verhouding van de schuldenlast tot het bbp nog steeds naar 102 procent klimmen. Het is de vraag of Ierland nóg meer soberheid aan de dag kan leggen zonder nog meer wanbetalingen van hypotheken te veroorzaken, en een nieuwe bankencrisis.

Het probleem kan er één zijn van politieke wil, maar Ierland lijkt niet goed uitgerust om deze begrotingsaanpassing door te voeren. Dankzij de redding van de Ierse banken en het begrotingstekort van een derde van het bbp in 2009 is de Ierse begroting en schuldenlast onhoudbaar geworden. Hoe kan het land geholpen worden? .Het probleem met de European Financial Stability Facility en het huidige gepraat over mechanismen om de schulden op te lossen, is dat beleggers niet weten waar ze staan. De Europese Unie worstelt met de Ierse cisis en heeft een reeks opties nodig om perifere economieën in moeilijkheden te helpen. Een traditionele reddingsoperatie van het IMF, in combinatie met een Ierse bezuinigingsoperatie en verzekeringen voor crediteuren had misschien genoeg kunnen zijn. De gemengde boodschappen van de EU hebben Ierland nog kwetsbaarder gemaakt.

Ian Campbell

Vertaling Menno Grootveld