Vreten en dan sterven

DBC Pierre: Lights Out In Wonderland.

Faber and Faber, 315 pag, € 18,-. Een vertaling verschijnt volgende week bij Podium.

Met je debuut meteen de Booker Prize winnen. Het overkwam DBC Pierre in 2003 met zijn roman Vernon God Little. Zijn tweede roman, Ludmila’s Broken English, werd minder enthousiast ontvangen. Zijn net verschenen derde roman overtuigt niet op alle fronten.

Lights Out In Wonderland wordt verteld door de vijfentwintigjarige Gabriel Brockwell, politiek activist, drugsgebruiker en levenskunstenaar. In het begin van het boek ontsnapt hij uit een ontwenningskliniek. Hij heeft besloten een eind aan zijn leven te maken, maar voor het zover is wil hij eerst nog voor een select gezelschap een feestmaal organiseren, ‘het grootste bacchanaal sinds de val van Rome’. Hij reist naar Tokio, omdat hij de hulp nodig heeft van zijn vriend Smuts die kok is een exclusief restaurant, waar eters hun leven wagen door het eten van giftige vis.

Daarna verplaatst de actie zich naar Berlijn, waar in de catacomben van vliegveld Tempelhof het ultieme bacchanaal uit de grond moet worden gestampt. Hier dreigt Gabriel de regie over de gebeurtenissen te verliezen, maar met wat andere outsiders lukt het hem het bacchanaal een passend en explosief slot te geven.

Lights Out In Wonderland is een snelle, zwarte satire op een maatschappij die wordt geregeerd door gewetenloze bankiers. Ideologieën zijn ‘kruiswoordpuzzels voor dromers’, uiteindelijk draait alles om geld. Erg verrassend is die laatste conclusie niet, en dat is dan ook een van de zwakten van de roman: nergens prikkelt de satire tot nieuwe inzichten. Dat je in het centrum van elke provinciestad dezelfde winkels tegenkomt en dat de geprivatiseerde spoorwegen er een zootje van maken – het zijn geen observaties waarvan lezers verrast van hun stoel zullen tuimelen.

Een ander probleem is dat DBC Pierre zijn lezers nergens aanknopingspunten biedt om zich met zijn personages te vereenzelvigen. Daar is het hem ook niet om begonnen; hij wil zijn lezers inpakken met flitsend taalgebruik, spectaculaire scènes en satirische terzijdes. Dat lukt hem hier en daar aardig, maar doordat de personages geen diepgang krijgen blijft al dat barokke taalgeweld in het luchtledige hangen. Het grootste manco van de roman is misschien wel dat verteller Gabriel vanaf de eerste pagina in de hoogste versnelling staat. Dat zou hypnotiserend kunnen werken, maar hier leidt het toch vooral tot eentonigheid. Lights Out In Wonderland is een schelmenroman on speed, maar een hallucinante leeservaring wordt het nergens.

Rob van Essen

DBC Pierre staat vrijdag 19 en zaterdag 20 november op Crossing Border.