AIVD: Wilders zelf verantwoordelijk voor screening

PVV-Kamerlid Eric Lucassen blijkt veroordeeld voor ontucht. Maar de AIVD heeft geen behoefte aan het screenen van politici, zegt de veiligheidsdienst tegen nrc.nl. PVV-leider Geert Wilders hecht groot belang aan het screenen van kandidaten. “Maar we hebben geen geld om dat met dure bureaus allemaal te begeleiden”, zei de politicus tegen de NOS. Lucassen (36)

PVV-Kamerlid Eric Lucassen blijkt veroordeeld voor ontucht. Maar de AIVD heeft geen behoefte aan het screenen van politici, zegt de veiligheidsdienst tegen nrc.nl.

PVV-leider Geert Wilders hecht groot belang aan het screenen van kandidaten. “Maar we hebben geen geld om dat met dure bureaus allemaal te begeleiden”, zei de politicus tegen de NOS.

Lucassen (36) is sinds een aantal dagen in opspraak. Het begon met beschuldigingen van zijn oude buren in de wijk Haarlem-Noord. Daar zou hij hondenbezitters bedreigd hebben en een medewerker van coffeeshop Willy Wortel mishandeld. Gisteravond diepte RTL Nieuws nog een vonnis van de rechtbank op: het Kamerlid is als onderofficier veroordeeld voor ontucht met onderschikte soldaten. Een geregistreerd feit dat nu pas bekend wordt.

Wij vroegen ons af: kan Wilders voortaan de AIVD inschakelen?

“Oei”, zegt AIVD-woordvoerder Sander van Dam. Dat soort verzoeken zijn niet gebruikelijk. “Wij willen niet alle kandidatenlijsten naslaan”, benadrukt hij. Dan zou de AIVD een “te grote rol” krijgen in een democratie. “Er moet eerst een indicatie zijn voor een gevaar voor de integriteit van het openbaar bestuur.”

Van Dam wijst erop dat zijn dienst een “strak afgebakende rol” heeft, waarvan de bevoegdheden “tot achter de komma” geregeld zijn. Op eigen initiatief zal de dienst daarom geen onderzoek instellen. “We mogen niet eens naslag doen op internet.” Dan zou de dienst zich immers al ‘actief’ opstellen richting de politiek. “De partijvoorzitter is zelf verantwoordelijk voor de screening.”

‘Niet afluisteren’

Indien de AIVD reeds over zorgwekkende kennis beschikt, dan kan zij wel besluiten die persoonsinformatie te delen met de minister van Binnenlandse Zaken. Deze kan de informatie doorspelen aan de partij. “Het is dan aan de PVV wat die ermee doet”, aldus Van Dam. “We mogen geen onderzoek instellen. Het gaat echt om kennis die al aanwezig is.”

De screening voor niet-publieke, maar wel openbare functies blijft in de regel beperkt tot een administratief onderzoek. Een controle op strafblad, bijvoorbeeld. Bij functies met een groot veiligheidsrisico mogen ook referenten benaderd worden, maar alleen met toestemming van de persoon die onderzocht wordt. “Afluisteren is echt ‘no go’. Bij terreurcellen mag dat weer wel.”