Wat doen belwinkels met je oude mobiele telefoon?

„Het valt me de laatste tijd op dat telefoonwinkels vaak reclame maken met: ‘lever je oude toestel in, en ontvang 10 euro korting!’”, mailt Fenna Kortooms uit ’s Hertogenbosch. „Waarom is dat? Doen ze daadwerkelijk iets met die oude toestellen, of is het gewoon een psychologisch trucje om klanten te lokken?”

Vodafone is een van de telecombedrijven die klanten aansporen om hun oude mobiele telefoon in te leveren. Op de website staat: „Heb je nog ergens een oude telefoon liggen in een stoffige hoek of ben je van plan binnenkort een nieuw toestel aan te schaffen? Dit is je kans! Lever je oude telefoon in, verdien een aardig zakcentje en draag tegelijkertijd bij aan een beter milieu.”

Vodafone verkoopt een deel van de mobieltjes aan Recell, een bedrijf dat handelt in mobiele telefoons. Recell koopt restpartijen op bij belwinkels en telefoonfabrikanten en verkoopt die aan belwinkels in Oost-Europa, Afrika, Azië en Latijns-Amerika. „Daar hebben mensen liever een goedkoop mobieltje dan het nieuwste model met de laatste snufjes”, zei Henny van Dort van Recell eerder in NRC Handelsblad. „Toestellen die je hier aan de straatstenen niet meer kwijt kunt, zijn daar nog heel goed te verkopen.”

Dit geldt alleen voor de mobieltjes die niet kapot zijn en ook niet versleten. Veel tweedehands mobieltjes zijn maar een jaar gebruikt, wat betekent dat ze alleen een nieuwe batterij of een nieuw frontje nodig hebben. Verder doen ze het nog prima.

Ongeveer tweederde is echt kapot of zo versleten dat opknappen geen zin heeft. Die verkoopt Recell door aan Mirec in Eindhoven, dat gespecialiseerd is in de recycling van elektronica. Daar gaan ze in een machine die de elektronische apparatuur in stukjes maalt. Tussendoor worden de stoffen eruit gehaald die de moeite waard zijn om terug te winnen, zoals koper, zilver en platina.

Als de apparaten tot kleine stukjes zijn vermalen, blijft een metaal- en kunststofmengsel over dat voor ongeveer 20 procent uit koper bestaat. Dat mengsel wordt weer doorverkocht aan een kopersmelterij, die de koper er weer uithaalt.

Dit is de nette variant, het kan ook anders. De meeste pc’s, laptops en mobieltjes van de wereld eindigen in de 7.000 recyclingwerkplaatsen in het Zuid-Chinese stadje Guiyu. Daar ontdoen 60.000 arbeiders met de hand ieder apparaat van kostbare metalen. De arbeidsomstandigheden worden vergeleken met die van de Engelse fabrieken in de achttiende eeuw.

Toon Beemsterboer