Ruimtereizen in een rammelraket

In de aanloop naar sinterklaasavond bespreekt Hendrik Spiering elke week nieuwe spelletjes. Zoals het rommelige ruimtespel Galaxy Trucker, het ronde Monopoly en het leerzame Hoogspanning.

Met zorg bouw je een eigen ruimteschip. Eenmaal op weg volgt ramp op ramp: gevechten met piraten, een vlucht door oorlogsgebied, een wolk sterrenstof, of ineens een epidemie in het schip. Snel worden de zwakke plekken van het schip duidelijk. Te weinig kanonnen. Te veel bemanningsleden op een kluitje. Of toch weer te weinig laadruimte. En waarom staan die cockpits zo dicht bij elkaar? En toch gaat het schip vooruit, ondanks het gat dat de meteorenregen in de zijkant sloeg. Een lichtpuntje is dat je een verlaten ruimtestation mag enteren en leegroven.

Welkom bij het bordspel Galaxy Trucker, waarin je als een rommelige vrachtvaarder van de Verenigde Intergalactische Compagnie ronddwaalt in het eindeloze heelal. Wie ondanks alles aan het eind het meeste geld verdiende, heeft gewonnen.

Bij ons thuis is het razend populair en ik vraag me wel eens af waarom. Ja, de handleiding is vrolijk melig geschreven („Je steelt geen goederen, maar betaalt ze: het verschil is echter klein”), maar ook wel erg uitvoerig. Zelfs toen we het spel al drie of vier keer gespeeld hadden, ontdekten we nog regels die we eerder over het hoofd hadden gezien. Maar vreemd genoeg maakte een regel meer of minder weinig uit voor het spelplezier. Waarschijnlijk omdat de kern van het spel is dat je zelf het ruimteschip kan opbouwen uit een stapel fiches. Lekker passen en meten! En dan kijken of het werkt in het koude vacuüm. En dan snel naar de volgende ronde, waarin je een nog groter schip mag bouwen. Zodat weer nieuwe avonturenkaarten worden omgedraaid. Slavenhandelaren! Sabotage!

Galaxy Trucker is een robuust leuk spel, waarin je ook prima eigen spelregels kunt binnen smokkelen. Zo is officieel de bouw van het schip streng gereglementeerd. De scheepsmodulen (fiches met kanonnen, motoren, cockpits, batterijen, schildgeneratoren en laadruimten) mag je eigenlijk maar telkens met één tegelijk van de stapel pakken, en met een zandloper wordt de bouwtijd precies bijgehouden. Wij graaien gewoon en letten niet op de tijd.

En inderdaad, het is waarschijnlijk een typisch jongensspel. Onze belangrijkste klacht is dan ook dat we alleen op meteoren en piraten kunnen schieten, en niet op elkaar. Daar gaan we iets op verzinnen.

Een juist heel strak geordend spel is Hoogspanning, dat dit jaar in Nederland de Spellenprijs kreeg. Het is spannend én leerzaam, want het spel bestaat vooral uit een zenuwslopende afweging of je beter kunt investeren in kernenergie of toch gewoon kolencentrales moet bouwen. Wie op een kaart van Duitsland uiteindelijk de meeste steden met elkaar kan verbinden en van energie kan voorzien, heeft gewonnen. Op ingenieuze wijze wisselen tijdens het spel de kolen-, olie-, biomassa- en uraniumprijzen. Ook veranderen voortdurend de mogelijkheden om centrales met genoeg capaciteit en voldoende efficiency te kopen. Een klassiek handelspel met een actueel thema.

En het zit dus allemaal prachtig in elkaar, maar helaas: na vier of vijf keer spelen ontdekten we ineens nog een paar cruciale spelregels. Al die tijd hadden we op een verkeerde manier centrales gekocht, en inderdaad: daarna werd het spel echt veel leuker. Maar wel jammer. Zijn wij dan te stom? Lezen wij te slecht? Misschien. Het is ook een zwakte van het spel, want kennelijk zijn er ook te veel regels in het spel.

Een spel waar echt nooit meer iemand de spelregels van leest is natuurlijk Monopoly. Maar in de nieuwste 75-jarig-jubileumuitgave (Monopoly Revolution) is dat toch wel nodig. Zoals de laatste jaren gebruikelijk is er geen geld meer, maar gaan alle betalingen met creditkaarten in een centrale ‘bankcomputer’ (waardoor helaas de gebruikelijke, maar onreglementaire ‘pot’ van alle boetes voorgoed onmogelijk wordt). Maar gelukkig is na al die jaren wel iets gedaan aan het grootste probleem van Monopoly: de traagheid. Als je op het nieuwe ronde (!) bord op een zwart vakje komt, mag je een nog onverkochte straat gaan veilen. Eindelijk vooruitgang!

Galaxy Trucker, QWG Games 2-4 personen, ca. 45 euro; Hoogspanning, 999Games, 2-6 personen, ca. 40 euro; Monopoly Revolution, 2-6 personen, ca. 50 euro

Gerrit Komrij slaat een weekje over; Hassan Bahara’s tweewekelijkse column verschijnt morgen