Kort nieuws Wetenschap

Afgelopen tien jaar meer dan duizend tijgers omgebracht

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 11 nov. Meer dan duizend tijgers zijn de afgelopen tien jaar gedood voor de illegale handel. Dat is dinsdag gemeld door de natuurorganisatie Traffic International, die zich richt op de handel in wilde dieren en planten. Wereldwijd leven nog slechts 3.000 tot 5.000 tijgers, dus dit soort stroperij vormt een belangrijke bedreiging voor de soort. De organisatie baseert zich op 481 verslagen van in beslag genomen tijgers en hun lichaamsdelen, zoals huiden, beenderen en klauwen. In totaal werden tussen de 1.069 en 1.220 gedode tijgers geteld. In alle landen waar de tijger leeft, werden gestroopte dieren ontdekt. In India werden de meeste tijgers in beslag genomen; daar leven ook de meeste tijgers. De illegale handel gaat onverminderd door, concludeert Traffic International.

Eerste boeren ook uit Midden-Oosten

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 11 nov. De eerste bewoners van het zeer vroege landbouwdorpje Derenberg (Duitsland, ca. 7.100 jaar oud) blijken genetisch verwant met de huidige bevolking van Centraal-Europa én met de huidige bevolking van Turkije, Syrië en Irak. Vooral die laatste verwantschap is een belangrijke aanwijzing voor de theorie dat de eerste landbouw in Europa (de ‘Bandkeramiek’) zich verspreidde door volksmigratie, en niet door culturele invloed. Over deze herkomst woedt al decennia een complex wetenschappelijk debat. Voor het onderzoek, dat deze week gepubliceerd is het internettijdschrift PLoS Biology, is DNA onderzocht van 21 individuen, afkomstig uit de prehistorische begraafplaats die in Derenberg is opgegraven. Uit vergelijking van DNA van huidige Europeanen en huidige bewoners van het Midden-Oosten (de bakermat van de landbouw) werden wisselende resultaten gevonden over de herkomst van de eerste boeren. Uit eerder onderzoek van prehistorisch boeren-DNA kwamen ook geen heldere conclusies.

Atmosfeer had al vroeg veel zuurstof

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 11 nov. De aardatmosfeer was 1,2 miljard jaar geleden al zo rijk aan zuurstof dat hogere levensvormen er konden bestaan. Dat concluderen Schotse wetenschappers uit onderzoek aan oeroude sedimenten in het noordwesten van Schotland. De studie verschijnt vandaag in Nature. John Parnell (universiteit van Aberdeen) analyseerde verschillende varianten van het element zwavel in de Schotse afzettingen. Hij maakt eruit op dat de hoeveelheid bacteriën die zwavel verwerken met behulp van zuurstof meer dan een miljard jaar geleden al scherp toenam. Dat zou betekenen dat er al veel zuurstof in de atmosfeer aanwezig was. Wetenschappers gingen er tot nog toe vanuit dat er op aarde pas vanaf 800 miljoen jaar geleden voldoende zuurstof was voor dieren en andere ingewikkelde meercelligen. De oudste bekende fossielen van dieren (sponzen) zijn 650 miljoen jaar oud.

Bijen weten wat ondersteboven is

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 11 nov. Bijen weten wat boven en onder is. Ze kunnen dus tamelijk goed conceptueel denken, concludeerden biologen gisteren in Proceedings of the Royal Society B. Alleen van apen en duiven was bekend dat ze abstracte begrippen als boven/onder en links/rechts beheersen. De bijen herkenden of allerlei abstracte symbolen (ruiten, strepen enzovoort in diverse kleuren) boven of juist onder een referentiesymbool werden getekend. Ze gingen bovendien flexibel met hun kennis om: ook met nieuwe symbolen en variabele plaatsing van de tekens konden ze werken. Dat bijen enige conceptuele kennis hebben, was al bekend. Ze kunnen bijvoorbeeld ook ronde vormen van tweezijdig symmetrische vormen onderscheiden.

Testikelrecord

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 11 nov. Geen dier met naar verhouding zulke zware testikels als de sabelsprinkhaan Platycleis affinis. Dat is gisteren bekend gemaakt in Biology Letters en nu al stroomt internet er van over. De ballen van P. affinis nemen wel 14 procent van het totale lichaamsgewicht voor hun rekening. Maar het ejaculaat van de sprinkhaan is per paring toch maar heel gering en dat was het eigenlijke nieuws. Dat ejaculaat heeft overigens de vorm van een ampul die sperma bevat. Bij veel diersoorten geldt dat de polyandrie van de vrouwtjes (het paren met meerdere mannetjes) toeneemt naarmate de testikels van de mannetjes groter zijn. Aangenomen werd dat dieren met grote ballen per keer ook meer sperma produceerden, maar dat blijkt nu niet algemeen geldig.