Veiligheid

Terwijl Sergej Sobjanin, de nieuwe burgemeester van Moskou, de ene na de andere hoge stadsbestuurder vervangt door zijn vertrouwelingen, heeft zijn afgezette voorganger Joeri Loezjkov bekendgemaakt dat hij zijn twee dochters  naar Engeland  gaat brengen, omdat hij sterke aanwijzingen heeft dat het in Rusland onveilig voor hen is.

De 16- en 18-jarige meisjes zijn inmiddels al van de Moskouse Staatsuniversiteit gehaald en naar Londen gevlogen, waar de Loezjkovs een huis hebben gehuurd. Ook Loezjkovs vrouw, Jelena Batoerina, is daar al een tijdje. Ik meen zelfs dat ze sinds het gedwongen aftreden van haar man niet meer in Rusland terug is geweest.

Loezjkov zelf blijft voorlopig in Moskou. ,,Ik ben een Moskoviet, ik ben geboren in Moskou, ik ben een patriot van mijn land en het zal moeilijk worden om van me af te komen”, zei hij tegen zijn Britse interviewer. ,,En waarom zou ik moeten vertrekken?” Waaraan hij toevoegt dat zo’n vertrek een cadeau zal zijn voor de machthebbers die hem haten.

In werkelijkheid heeft Loezjkov heel andere redenen om in Rusland te blijven en geen tweede Boris Berezovski te worden. En dat zijn de zakenbelangen van Batoerina. Haar bedrijf Inteko dreigt namelijk door Loezjkovs tegenstanders ingepikt te worden. Loezjkov zegt in het interview dat ‘ze’ er al op bezoek zijn geweest.

Dat hij het nog zolang volhoudt en er geen serieuze strafvervolging tegen hem is ingesteld, zegt veel over Loezjkovs geheime wapens. Zo weet hij ongetwijfeld alles over de geheimzinnige brandstichting in de Manege in 2004 en over de in 1999 opgeblazen flatgebouwen, waarbij meer dan 600 mensen om het leven kwamen, waarna Poetin aan de macht kon komen en diens FSB zijn greep op het land versterkte. Ook kun je constateren dat Loezjkov achttein jaar ongestoord zijn gang kon gaan omdat hij het Kremlin voortreffelijke diensten bewees: stembusfraude, afdracht van smeergelden, onderdrukking van de oppositie en vertegenwoordigers van de vrije pers , etc.

In Moskou  gaan inmiddels  geruchten dat Loezjkov en Batoerina aan het onderhandelen zijn met oligarch en senator Soeleiman Kerimov, die Inteko wil kopen voor een schijn van wat het waard is. Dat heb je nu eenmaal als je in Rusland in ongenade valt. Daar helpt geen smeergeld tegen. Kerimov is bovendien een bondgenoot van premier Poetin - wat Loezjkov tot aan zijn val trouwens ook was.

Inteko is een enorm bedrijf, dat zich lang niet alleen met bouwen bezighoudt. Waar je in Rusland ook komt, overal heeft het grond en bedrijven. Of ik nu in Vladivostok, in Archangelsk, in Belgorod, in Jekaterinburg kom, altijd krijg ik te horen dat dit of dat stuk grond of dit of dat bedrijf van Batoerina was. Het gaf me het gevoel dat heel Rusland aan haar toebehoorde.

Het is dus niet zo vreemd dat er  nu op Inteko wordt geaasd, net als in 2003 op Yukos. De nieuwe eigenaar zal ook dit keer waarschijnlijk het Kremlin worden, met Kerimov als stroman en Roman Abramovitsj als vanouds als hoofdboekhouder.

En Loezjkov? Die woont over een paar maanden voor de rest van zijn leven ook in Londen, dat verzeker ik u. Samen met zijn voormalige vijand Berezovski kan hij dan herinneringen ophalen aan die goede oude tijd onder Jeltsin, aan het eind van de jaren negentig, toen beiden door niets en niemand gehinderd hun vermogens konden opbouwen.