Supermacht

Keizer Zhu Di (1360-1424) was één van China’s machtigste heersers ooit. Toch leed hij aan een minderwaardigheidscomplex. Zijn vader – de eerste keizer van de Ming-dynastie – had hem verwekt bij een onaanzienlijke, Koreaanse(!) concubine. Deze keizer had bovendien niet zijn zoon, maar zijn kleinzoon benoemd tot opvolger – pas nadat Zhu zijn kleine neefje met geweld had verjaagd werd hij zelf keizer. En wat ook nog vervelend was: ondanks een overdaad aan bevallige vrouwen aan het hof lukte het Zhu niet om tijdens zijn keizerschap een nakomeling te produceren.

Zoals wel vaker voorkomt bij gefrustreerde leiders deed Zhu er alles aan om zijn negatieve eigenwaarde te compenseren. Hij bouwde een enorme vloot van meer dan 1.600 ultramoderne schepen, compleet met kanonnen (de Chinezen hadden net het buskruit uitgevonden) en geschilderde drakenogen op de voorsteven. Aan het hoofd van de marine stelde hij zijn vertrouwensman, de eunuch (castraat) Zheng He.

Van 1405 tot 1433, in een periode dus dat Vasco da Gama en Columbus nog niet eens waren geboren, zou Zheng He zeven grote reizen maken rond de Indische Oceaan. Hierbij deden hij en zijn gemiddeld 27.000 bemanningsleden meer dan dertig koninkrijken aan; van het tegenwoordige Indonesië tot Saoedi-Arabië en Zanzibar. Doel was daarbij niet om deze gebieden te veroveren, maar om de grootheid van de Chinese keizer aan te tonen. Inderdaad keerde Zheng steeds bij zijn keizer terug met ladingen exotische cadeaus van buitenlandse mogendheden die hun respect betuigden.

Voor China leek de wereldhegemonie binnen handbereik. Maar de opvolgers van keizer Zhu waren veel meer naar binnen gekeerd. Zij hechtten aan traditionele confuciaanse denkbeelden, niet aan buitenlandse expansie. De eens zo prestigieuze vloot van Zhu en Zheng rotte weg in een troosteloze haven. China zou nooit een echte mondiale supermacht worden.

Of gaat het er nu toch van komen? Het lijkt er wel op. De 1,3 miljard Chinezen laten hun economie dit jaar groeien met een duizelingwekkende 10 procent. Ze zetten hun economische macht bovendien om in politieke invloed; president Hu Jintao werd vorige week door tijdschrift Forbes zelfs tot machtigste man ter wereld uitgeroepen. De Chinese leider heeft zijn onzekere, maar roemruchte voorganger van zes eeuwen geleden overtroffen.