Mr. Hulot als mummie

Jaques Tati. Deux Temps, Trois Mouvements. t/m 16 januari 2011. Info: Caermersklooster.be. ****

Als ik in na afloop afwezig in een inkijkboek blader, blijk ik een deur te blokkeren. ‘Excuseer’, mompelt een museummedewerker die erlangs wil. Ik schuifel opzij, maar het boek zit vast aan een ketting die strak trekt. Ik doe een stap terug en bots bijna op de medewerker. Deins achteruit, waarna medewerker met gebogen knieën onder de ketting door kruipt.

Verdomd denk ik na dit ongemakkelijke dansje: Jacques Tati. Over deze Franse komiek van klein gestuntel gaat namelijk de expositie hier in het Caermersklooster: geopend tijdens het filmfestival van Gent en open tot half januari.

De expositie concentreert zich vooral op Tati’s satirische blik op het moderne leven. Jacques Tati weerstond in 1949 de verleiding om de koddige dorpspostbode François na het succes van zijn debuutfilm Jour de fête tot serieheld te maken. In die film staat de trage onschuld van het dorp tegenover het Amerikaanse ideaal van snelheid en efficiency. Maar dorpsidylles, in de urbaniserende jaren vijftig zo populair, boeiden Tati niet zo. Liever liet hij de mens verwonderd ronddwalen in een hoekig doolhof van glas, beton en asfalt.

Tati was geen reactionair: net als postbode François was hij gefascineerd door modernisme en techniek. Zijn kleine oeuvre gaat over de nieuwe wereld: massatoerisme (Les vacances de Monsieur Hulot, 1953), modern wonen (Mon Oncle, 1958), globalistische kantoorcultuur (Play Time, 1967), snelverkeer (Trafic, 1971). Mr. Hulot was zijn vehikel: een verwonderde, verlegen Franse stoethaspel met pijp, regenjas en spillebenen in veel te korte broekspijpen.

Hulots pijp, opgeblazen tot vijf meter, domineert in Gent, in een zaaltje ligt de held zelve opgebaard als mummie. De expositie heeft de ideale mix van uitleg, artefact en beeldfragment, te bekijken vanaf banken uit de onleefbare villa Arpel uit Mon Oncle. Minder een uitputtend exposé dan een onderdompeling in Tati-land die je verleidt zijn films weer eens op te zoeken.