Dit is de hooligan - nou ja, zo ongeveer dan

De hooligan is een man, slechts zelden een vrouw, 27 jaar oud en met een strafblad van tien jaar. Acht (voor-)oordelen over de hooligan.

WFA05:HOOLIGANS NOG TE VAAK VRIJUIT:UTRECHTG;22NOV2004:***ARCHIEFFOTO***-Voetbalsupporters die zich in en om het stadion misdragen ontlopen te vaak hun straf. Dat stelt het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme. De politie heeft in het seizoen 2003/2004 veel zaken moeten seponeren omdat het niet lukte het bewijs rond te krijgen.WFA/cs/str. Kees Spruijt WFA WFA

De politie pakt elke keer relschoppers op, maar de leiders van de hooligans blijven bij rellen buiten beeld: ze vechten niet mee. Daarom moet de politie beter onderzoek doen naar wie de leiders zijn en wat ze doen. Bijvoorbeeld door na te gaan waar zij een paar dagen voor die rellen waren. Het is een aanbeveling uit een vandaag verschenen onderzoek, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken, over geweld bij grootschalige evenementen.

Maar wie zijn eigenlijk die hooligans? Daarover bestaan veel vooroordelen. Met dit onderzoek en op basis van gesprekken die deze krant voerde met mensen die beroepsmatig met hooligans hebben te maken, kunnen die worden gewogen.

Ze rellen altijd bij voetbalwedstrijden

Hooligans zijn fanatieke aanhangers van voetbalclubs, maar ze treffen hun tegenstanders nauwelijks meer in of net buiten de streng beveiligde stadions. Bij risicowedstrijden worden supporters van bezoekende clubs niet eens altijd toegelaten. Vetes worden daarom uitgevochten in aan clubs gelieerde cafés, bij wedstrijden van gelieerde clubs in de hoofdklasse of een lager klasse, bij ijshockeywedstrijden en vechtgala’s en dancefeesten. Voetbalrellen zijn er vooral rond Europese wedstrijden als Ajax-PAOK, afgelopen zomer, en rond de wedstrijden van het Nederlands elftal tegen landen met een hooligancultuur zoals Engeland en Duitsland.

Bij rellen hebben de hooligans het altijd weer gedaan

Nou ja, wel vaak. Van alle soorten relschoppers – politiek activisten, overlastjongeren , hooligans – zijn de hooligans als enigen betrokken bij alle vormen van ordeverstoring. Ze verstoren dancefeesten (zoals in Hoek van Holland, tijdens de Dance Parade in Rotterdam en Q Base in Amsterdam) en evenementen als Feestweek Beverwijk, of dreigen dat te doen. Ze blijken nu ook betrokken bij wijkrellen in de Graafsewijk in Den Bosch (2006), in Ondiep in Utrecht (2007) en in Culemborg (2009).

Fanatieke supporters zijn tuig

Zeker niet. Ajax telt bijvoorbeeld zo’n 1.500 fanatieke supporters, die door de club worden gekoesterd. Ze zorgen voor sfeer in het stadion en krijgen daarvoor ook geld van de club. Van deze groep vormen ongeveer 500 man de harde kern en daarvan zijn er ongeveer 100 die geregeld meedoen met rellen. Voor heel Nederland wordt het aantal hooligans geschat op ongeveer tweeduizend.

Hooligans zijn kansarme jongeren

Dat geldt vooral voor de jongere hooligans van 15 tot 25 jaar, die vooraan staan bij het vechten. Zij hebben vaak geen diploma en geen of slecht betaald werk en ja, komen vaak uit probleemgezinnen. Als ze ouder worden stopt een deel van de hooligans ermee. Wie doorgaat vormt de oudere harde kern – deels veertigers, met werk en een gezin. Er zijn er met een goede baan bij een bank, verzekeringsbedrijf of overheidsinstelling, of met een eigen bedrijf. Zij zijn de de leiders, die vermoedelijk opdracht geven tot rellen. Deze diehards hebben hun sporen al verdiend bij knokpartijen vroeger.

De onderzoekers onderscheiden nog een tussengroep, die de rellen organiseert. Zij zijn een voorbeeld voor de jonge harde kern en proberen zich te bewijzen bij de oude harde kern. Ze worden ‘relfans’ genoemd.

Een hooligan is een hooligan

De onderzoekers onderscheiden een gemiddelde hooligan: man (er zijn nauwelijks vrouwelijke hooligans) en 27 jaar oud. Hij is 27 keer in aanraking geweest met de politie en heeft een strafblad van tien jaar, wegens ordeverstoringen en geweldsmisdrijven. De geweldsmisdrijven pleegt hij vooral in de eigen regio. In of rond bijna elke stad waar een betaaldvoetbalclub zit wonen hooligans.

De hooligan slaat iedereen in elkaar

De oudere generatie heeft volgens de onderzoekers een erecode. Je vecht niet met onschuldige derden, de politie of een veel kleinere groep. Dat zien ze als eerloos. De politie wordt nog weleens vooraf over een geplande confrontatie getipt door een hooligan die weet dat zijn groep kleiner is en in zo’n gevecht het onderspit zal delven. Tussenkomst van de politie voorkomt gezichtsverlies. Het is een spel, met regels.

De jongere harde kernen hebben andere regels. Ze gebruiken meer geweld en richten dat ook op de politie en omstanders. Opgepakt worden voor de strandrellen in Hoek van Holland zou eerloos zijn, ermee wegkomen eervol. Het geweld wordt aangewakkerd door het gebruik van alcohol en drugs.

Ze staan stijf van de pillen

Klopt, en van cocaïne en amfetamine. De onderzoekers schrijven: „Het middelengebruik onder hooligans is zorgwekkend. Er zijn hooligangroepen waarvan verondersteld wordt dat cocaïnegebruik- en handel de kern van het hooligangeweld vormen.”

Ze haten de aanhangers van andere voetbalclubs

Ja. Niet zo lang geleden, bijvoorbeeld, werd net buiten de Arena een man in een Heracles-shirtje in elkaar geslagen door Ajax-fans, vanwege dat shirtje. Maar tegelijkertijd kennen de hooliganleiders van grote voetbalclubs de hooliganleiders van andere grote clubs. Ze hebben elkaars telefoonnummer. Soms zie je ze bellen tijdens de wedstrijden en zwaaien naar fanatieke supporters op de uittribunes. Ze treffen elkaar soms buiten de wedstrijden, om te handelen in bijvoorbeeld toegangskaarten. Sommige supportersgroepen zijn beter met elkaar dan andere. Feyenoord is goed met ADO, dat vriendschapsbanden heeft met Juventus. Ajax trekt op met FC Twente. Er zijn ook gelegenheidscoalities: Molukse aanhang van een club vecht soms mee met autochtone clubgenoten en soms met de Molukse aanhang van een andere club.