Blijven? Tijd voor een besluit

De VS willen dat Nederland besluit een trainingsmissie naar Afghanistan te sturen.

Ivo Daalder benadrukte dat nog eens, omdat de NAVO volgende week een top heeft.

Konvooi van Kandahar airfield (Kandahar) naar Tarin Kowt (Uruzgan) In het konvooi rijden onder meer mee: Scania WLS (wissel laad systeem), YPR pantservoertuig, Patria pantservoertuig, DAF Tropco. Op 'Kamp Holland' in Tarin Kowt (TK) zijn de opbouwwerkzaamheden in volle gang. De genisten vullen er Hesco's, ter verdediging van het kamp. Enkele dagen later vertrekt het konvooi weer richting Kandahar airfield, na het benodigde materiaal op Kamp Holland te hebben achtergelaten. Op de foto: Het konvooi onderweg van Tarin Kowt naar Kandahar Airfield.

„Ik kan me niet voorstellen dat een land als Nederland nu afhaakt. Het is sinds de oprichting van de NAVO een goede bondgenoot geweest.” Volgens Ivo Daalder, de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, moeten niet alleen de regering en de Tweede Kamer, maar álle Nederlanders zich afvragen of Nederland als eerste en misschien wel als enige NAVO-lid zijn betrokkenheid bij de militaire operatie in Afghanistan wil beëindigen. „Het is de grootste operatie in de geschiedenis van het bondgenootschap”, zegt hij in een interview.

Daalder sprak deze week met politici van meerdere partijen om hen van die boodschap te doordringen. Het kabinet staat na beëindiging van de militaire missie in Uruzgan, deze zomer, in beginsel welwillend tegenover een nieuwe, kleinere missie, gericht op de training van Afghaanse politieagenten. Maar gedoogpartner PVV voelt daar niets voor. Het is onduidelijk hoeveel enthousiasme bij andere partijen precies bestaat voor zo’n trainingsmissie.

De tijd is gekomen om een besluit te nemen, zegt Daalder. Op een top, eind volgende week in Lissabon, zal de NAVO haar missie voor de komende decennia vastleggen in een nieuw ‘strategisch concept’, een verklaring die antwoord geeft op de vraag waar de NAVO in de 21ste eeuw eigenlijk voor dient.

„En we willen die top graag afsluiten in de wetenschap dat we in Afghanistan gezamenlijk een nieuwe fase ingaan”, zegt Ivo Daalder.

Is dat ook wat president Obama vorige week tegen premier Rutte heeft gezegd in hun telefoongesprek?

„Dat was een kennismakingsgesprek. De president heeft vooral duidelijk gemaakt dat Amerika zeer waardeert wat Nederland heeft gedaan in Uruzgan. Dat Amerika begrijpt en respecteert dat de gevechtsmissie in Uruzgan afgelopen is, maar dat Afghanistan voor Amerika en de NAVO de hoogste prioriteit heeft. En dat een Nederlandse bijdrage aan de training van Afghaanse politie een belangrijk deel zou kunnen en moeten zijn van het vervolg van de NAVO-operatie.”

Daalder hoedt zich ervoor om het politieke proces in Den Haag te verstoren. Op de vraag met welke politici Daalder allemaal heeft gesproken, antwoordt hij slechts: „Met iedereen die met mij wilde praten over Afghanistan heb ik gepraat.”

De EU heeft ook een politiemissie in Afghanistan: EUPOL. Als er onvoldoende steun is voor een NAVO-missie, kan Nederland dan daaraan bijdragen?

„De EU en de NAVO doen niet hetzelfde, ze vullen elkaar aan. Dus je kunt niet zeggen: als ik met EUPOL meedoe, hoef ik niet met de NAVO mee te doen. EUPOL concentreert zich op het landelijke niveau. De NAVO traint agenten in de regio. Nederland kan ook zeggen: wij zijn de eersten die gaan trainen. De eersten die van een vecht- naar een trainingsmissie overgaan. En dat is een goed voorbeeld, dat NAVO-landen waar dezelfde politieke opvattingen leven, kunnen volgen.”

Waarom is de les uit Afghanistan voor de NAVO niet: onze resultaten vielen daar nogal tegen, laten we ons voortaan wat bescheidener opstellen?

„Feit is dat onze veiligheid niet langer alleen afhangt van wat er in onze buurt gebeurt, maar ook van wat er in andere delen van de wereld gebeurt – en dat daardoor ons belang om deel te nemen aan dat globale systeem groter is. De 21ste eeuw is een eeuw van de globale politiek. En als NAVO, als regionale alliantie, betekent dat niet dat je een globale alliantie moet worden, maar wel dat je een acteur moet zijn in dat globale stelsel. Daar moet de NAVO zich op richten, daar moet de top het bondgenootschap voor klaarmaken.

„Het gaat er niet om dat we nu overal ‘Afghanistans’ gaan doen. Het gaat erom dat er bedreigingen bestaan die van ver weg komen, maar die we niet kunnen negeren omdat ze wel gevolgen voor onze veiligheid thuis kunnen hebben.”