Zure regen is (bijna) weg

Zure regen was géén hype.

Gisteren werd bekend dat schonere industrie het probleem vrijwel heeft opgelost.

De bossen zouden sterven aan de gevolgen van zure regen, maar dat is niet gebeurd. Dat is vooral te danken aan een reeks maatregelen die vanaf begin jaren tachtig zijn genomen. Dat stellen onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving in de studie Zure regen. Een analyse van dertig jaar verzuringsproblematiek in Nederland, die gisteren is verschenen.

1Zure regen, wat was dat ook alweer?

In 1967 sloeg een Zweedse onderzoeker, Svante Odén, alarm over het bestaan van neerslag die zuur was en daardoor vervuilend. Veel meren in het zuidwesten van Zweden waren volgens hem verzuurd en de visstand was er ernstig gedaald. Later kwamen uit Duitsland berichten over Waldsterben. De bossen stierven, door met name de uitstoot van zwaveldioxide (door verbranding van kolen), stikstofoxiden (door autoverkeer) en ammoniak (door mest).

2Waarom horen we nu niets meer over zure regen?

Omdat de verzuring van de bossen grotendeels tot stilstand is gebracht. Dat komt vooral doordat in grote delen van Europa de huizen niet meer verwarmd worden door kolen, maar door gas. Dat is schoner. En elektriciteitscentrales en raffinaderijen plaatsten installaties om zwaveldioxide uit rookgas te halen. De uitstoot was in 1980 al gehalveerd ten opzichte van 1965, en in 2007 nog eens met 89 procent gedaald in vergelijking met 1980. Ook belangrijk was de driewegkatalysator voor personenauto’s: sinds eind jaren tachtig daalde de uitstoot van stikstofoxiden met 40 procent. Dat had meer kunnen zijn, als het verkeer niet zo was toegenomen.

3Zure regen was dus geen mythe?

Regelmatig is beweerd dat zure regen een hype was. Dat vooral de milieubeweging het fenomeen heeft aangegrepen om aandacht en geld te krijgen. Die beweringen lijken sterk op wat critici tegenwoordig over klimaatverandering zeggen. Toch bestond zure regen wel degelijk, aldus het rapport van het Planbureau. Omdat regeringen het probleem goed hebben bestreden, verdween het uit de kranten. Maar gebrek aan media-aandacht is een slechte indicator voor de ernst van een probleem, aldus het rapport.

4Is de zure regen nu echt helemaal verdwenen?

Nee. ‘Dankzij het gevoerde beleid is de kans dat binnen enkele decennia grootschalige bossterfte zal optreden vrijwel nihil geworden, maar het proces van bodemverzuring gaat nog steeds – zij het sterk vertraagd – door’, staat in het rapport. De verzuring van de bodem van bossen en natuurgebieden is nog altijd niet helemaal tot staan gebracht. Die bodemverzuring komt tegenwoordig nog steeds door bemesting, ondanks maatregelen zoals bijvoorbeeld het ‘injecteren’ van mest in de grond.