VS doen moreel beroep op Nederland

Tien dagen voor de NAVO-top in Lissabon doen de VS een nieuw klemmend beroep op Nederland om deel te blijven nemen aan de operatie in Afghanistan.

„Ik kan me niet voorstellen dat een land als Nederland nu afhaakt. Het is sinds de oprichting van de NAVO een goede bondgenoot geweest.” Volgens Ivo Daalder, de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, moeten niet alleen de regering en de Tweede Kamer, maar alle Nederlanders zich afvragen of Nederland als eerste en misschien wel enige NAVO-lid zijn betrokkenheid bij de militaire operatie in Afghanistan echt wil beëindigen. „Het is de grootste operatie in de geschiedenis van het bondgenootschap”, zegt hij in een interview met deze krant.

Daalder sprak gisteren met politici van verschillende partijen om hen van die boodschap te doordringen. Het kabinet staat na beëindiging van de militaire missie in Uruzgan, deze zomer, in beginsel welwillend tegenover een nieuwe, kleinere missie, gericht op de training van Afghaanse politieagenten. Maar gedoogpartner PVV voelt daar niets voor. Het is onduidelijk hoeveel steun er bij andere partijen gevonden wordt.

De tijd is gekomen om een besluit te nemen, zegt Daalder. Op een top eind volgende week in Lissabon zal de NAVO haar missie voor de komende decennia vastleggen in een nieuw ‘strategisch concept’, een verklaring die antwoord geeft op de vraag waar de NAVO in de 21ste eeuw eigenlijk voor dient.

„En we willen die top graag afsluiten in de wetenschap dat we in Afghanistan gezamenlijk een nieuwe fase ingaan”, zegt Ivo Daalder.

Is dat ook wat president Obama vorige week tegen premier Rutte heeft gezegd in hun telefoongesprek?

„Dat was een kennismakingsgesprek. De president heeft vooral duidelijk gemaakt dat Amerika zeer waardeert wat Nederland gedaan heeft in Uruzgan. Dat Amerika begrijpt en respecteert dat de gevechtsmissie in Uruzgan afgelopen is, maar dat Afghanistan voor Amerika en de NAVO de hoogste prioriteit heeft. En dat een Nederlandse bijdrage aan de training van de Afghaanse politie een belangrijk deel zou kunnen en moeten zijn van het vervolg van de NAVO-operatie.’’

Daalder hoedt zich ervoor het politieke proces in Den Haag te verstoren. Op de vraag met welke politici Daalder gisteren heeft gesproken, antwoordt hij slechts: „Met iedereen die met mij wilde praten over Afghanistan heb ik gepraat.”

De EU heeft ook een politiemissie: EUPOL. Als er onvoldoende steun is voor een NAVO-missie, kan Nederland dan daaraan bijdragen?

„De EU en de NAVO vullen elkaar aan. Dus je kunt niet zeggen: als ik met EUPOL meedoe, hoef ik niet met de NAVO mee te doen. EUPOL concentreert zich op het nationale niveau. De NAVO traint agenten in de regio. Nederland kan ook zeggen: wij zijn de eersten die gaan trainen. De eersten die van een vecht- naar een trainingsmissie gaan, en dat is een goed voorbeeld dat NAVO-landen waar dezelfde politieke opvattingen leven kunnen volgen.”