Smeer je eigen brood, dat scheelt 800 euro

Studenten leren andere studenten hoe ze met geld moeten omgaan.

Niet doen: 500 euro per maand lenen om een PlayStation te kopen.

Het einde van de maand nadert en het collegegeld is zojuist afgeschreven. Een vriend stelt voor om uit te gaan. Maar de pinautomaat gooit roet in het eten: saldo ontoereikend. En dat is hét moment waarop studenten massaal een studielening afsluiten, zegt Aiko de Bruijn (21) aan het einde van zijn inleiding. De student bedrijfskunde verzorgt een budgettraining op de Erasmus Universiteit van Rotterdam. Met als doel: eerstejaars zoveel mogelijk uit de studieschulden houden.

Weten studenten dat ze over een studielening maandelijks rente moeten betalen? Realiseren ze zich dat ze hun schuld na hun studie moeten terugbetalen? Nee, zegt het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) dat om die reden de budgettrainingen Slim Studeren = Geld Beheren organiseert in de steden Den Haag, Leiden, Rotterdam en Utrecht. Tien studenten presenteren van september tot december veertig workshops, voornamelijk op universiteiten en hogescholen, waarin geld lenen en de consequenties daarvan centraal staan. Het Nibud heeft ze hier in een tweedaagse cursus voor opgeleid.

De Amerikaanse creditcardmaatschappij Mastercard, initiatiefnemer, nam het Nibud in de arm. Mastercard introduceerde tien jaar geleden al soortgelijke workshops in de VS. Daar was het doel de financiële gevolgen van creditcardgebruik bij jongeren onder de aandacht te brengen. Dat was succesvol, zegt Aafke Hofman. Zij is projectleider van het communicatieadviesbureau Weber Shandwick dat door Mastercard is aangewezen om de trainingen uit te voeren. „Er is niet direct een afname in creditcardgebruik te zien, maar de reacties zijn ontzettend positief. En de trainingen lopen nog steeds”

In Rotterdam staat budgettrainer Aiko de Bruijn stil bij financiële rechten en plichten van studenten. „Ontvangen jullie allemaal zorgtoeslag”, vraagt hij. De aanwezigen knikken instemmend. „En huurtoeslag?” Ook daar is men mee bekend. Dan nog enkele besparingstips. „Neem eigen lunch mee naar de universiteit Dat scheelt bij een gemiddelde lunch van 3,50 euro per dag meer dan 800 euro op jaarbasis”, aldus De Bruijn.

De tien budgettrainers mogen zelf weten waar en wanneer ze een training organiseren. „Dat kan op school, in een sociëteit maar ook bij iemand in de huiskamer”, zegt Hofman. „Er bestaan vast al budgettrainingen, maar niet op deze laagdrempelige manier. Ook heb ik niet eerder gezien dat studenten de training presenteren.” Gemiddeld staan er per maand tussen de vijf en tien trainingen gepland. Voor het programma kan men terecht op studerengeldbeheren.nl. Of studenten na de cursus minder schuld hebben is niet bekend, de cursus moet nog worden geëvalueerd.

Maar kún je als uitwonende student wel rondkomen zonder te lenen? Nee, zeggen twee deelnemers van de budgettraining. „Tenzij je ouders helpen”, vult eerstejaarsstudent bedrijfskunde David Bondeling (21) aan. Hij is uitwonend en heeft een lening. Rick Hugers (20), eveneens student bedrijfskunde, zal deze zomer maximaal lenen om te kunnen backpacken. „Ik vind het een goede reden”, zegt Hugers. „Het is nu of nooit en er valt niet tegen te werken.”

Dus moet je sparen voor je vakantie, zegt trainer De Bruin. Hij maakt in zijn budgettraining onderscheid tussen uitgaven die moeten en uitgaven die mogen. Onder die laatste categorie vallen behalve vakanties ook kleding en uitgaan. De Bruin maakt de aanwezigen herhaaldelijk duidelijk dat een studielening geen schande is, mits je dat om de juiste redenen doet. „Een vakantie is geen goede reden. Een vriend van me leende twee maanden 500 euro per maand om een televisie en PlayStation te kunnen betalen. Dat is niet de bedoeling.”

De Bruin heeft al drie budgettrainingen gepresenteerd, met een gemiddelde opkomst van twintig man. „De meeste vragen gaan over de hoogte en duur van studiefinanciering”, zegt De Bruin. Opvallend vindt hij dat, omdat er uitgebreide informatie te vinden is op de website van de DUO.

Nibud-woordvoerder Koop heeft er wel een verklaring voor. „Jongeren zijn een moeilijk te bereiken doelgroep. Voor hen geldt: hoe meer op een presenteerblaadje hoe beter.”

Dus wat te doen als de pinautomaat de volgende keer weer weigert? De Bruin: „We hopen dat studenten straks kritischer naar hun financiën kijken en zich op zo’n moment afvragen: waar is het deze maand misgegaan.”

    • Sjoerd Scholten