Kort nieuws Wetenschap

Bloeddrukverlagers helpen het hart niet alle even goed

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 9 nov. Van de medicijnen tegen hoge bloeddruk beschermen de plaspillen en ACE- remmers het best tegen het krijgen van hartfalen. De bèta-blokkers en calciumantagonisten doen dat niet zo goed. Hoge bloeddruk verhoogt de kans op hartfalen, maar vanouds was de aandacht vooral gericht op twee andere gevolgen: hartaanvallen en beroertes. Wie lang hoge bloeddruk heeft en geen hartaanval krijgt, of een hartaanval overleeft, heeft op termijn een flinke kans op hartfalen. Dan verslapt de hartspier, vergroot het hart. Het gevolg is vochtophoping, benauwdheid en nierproblemen. Italiaanse onderzoekers deden een meta-analyse met gegevens van ruim 200.000 patiënten, waaruit nu de beste pillen voor het voorkomen van hartfalen rollen. Ze publiceerden gisteren in de Archives of Internal Medicine.

Huidcel direct in bloedcel omgezet

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 9 nov. Bindweefselcellen uit de huid kunnen in het lab veranderd worden in bloedcellen, meldden Canadese onderzoekers zondag in Nature. Aan de omzetting komen geen stamcellen te pas. Dat werd enkele jaren geleden nog onmogelijk geacht. Bovendien was nog niet eerder aangetoond dat menselijke weefsels zo’n metamorfose kunnen doormaken; eerdere proeven (sinds 2008) werkten met muizencellen. De nu geproduceerde cellen zijn op hun beurt de voorlopers van rode en witte bloedcellen en van bloedplaatjes, maar die kunnen er nog niet allemaal van gemaakt worden. De bekende cellen van het immuunsysteem (de T- en B-cellen) ontbreken. De auteurs speculeren desondanks over een mogelijke toepassing bij de behandeling van leukemie; daar worden nu bloedstamcellen uit het bloed voor gebruikt. Daar zijn de cellen nu nog niet voor geschikt; ook is het nadelig dat de cellen genetisch gemodificeerd worden voor de gedaanteverwisseling.

Aanraken maakt basketballers beter

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 9 nov. Naarmate basketballers elkaar in het begin van het seizoen vaker vrolijk aanraken bij successen, blijken ze later in het seizoen beter te spelen – individueel én als team. Dat schrijven psychologen van de Universiteit van Californië te Berkeley in het net verschenen oktobernummer van Emotion. De onderzoekers codeerden alle aanrakingen tussen spelers in de eerste twee maanden van het Amerikaanse basketbalseizoen 2008-2009. Vervolgens concentreerden ze zich op feliciterende aanrakingen, zoals high fives, omhelzingen, elkaars hoofd vastgrijpen. Aanraken bevordert het onderling vertrouwen en de samenwerking, schrijven de psychologen, maar het is wel contextafhankelijk. Op kantoor elkaars hoofd vastgrijpen hoeft geen positief effect te hebben.

LHC-versneller laat loodionen botsen

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 9 nov. Wetenschappers van het Cern, het Europees instituut voor deeltjesonderzoek bij Genève, hebben gisteren voor het eerste zware loodionen laten botsen in de grote LHC-versneller. In zulke botsingen brengen zij, steeds heel lokaal en kortstondig, hogere temperaturen en grotere materiedichtheden tot stand dan ooit op aarde zijn vertoond. De loodionen namen de plaats in van de protonen, die tot eind vorige week nog in tegengestelde richting draaiden in de 27 kilometer lange en ringvormige LHC-versneller – om vervolgens bij hoge energie te botsen. In het hart van de nog zwaardere lood-loodbotsingen wordt zelfs zoveel energie samengebald dat de temperatuur een miljoen keer zo hoog als in het hart van de zon. Zo willen fysici de omstandigheden nabootsen die kort na de oerknal in het universum heersten. Ook hopen zij op meer inzicht in de sterke kracht die kerndeeltjes (protonen en neutronen) bijeenhoudt.

Discovery: later

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 9 nov. De laatste ruimtereis van de space shuttle Discovery is opnieuw uitgesteld. Aanvankelijk zou de Discovery 1 november naar het internationale ruimtestation ISS vertrekken, later werd dat 5 november en nu zal de vertrekdatum niet eerder dan 30 november zijn. Dat heeft te maken met een waterstoflek dat vorige week werd ontdekt. Het lek zit in de ground umbilical carrier plate, die de externe waterstoftank verbindt met een 18 centimeter lange pijp die overtollig waterstof afvoert om het, veilig weg van de Discovery, te verbranden. Vanwege de ontvlambaarheid van waterstof moet dit lek nu eerst gerepareerd worden.