Het toetsenbord kan ook anders

Op een touchscreen is een QWERTY-toetsenbordje ronduit onhandig.

Het kán ook anders, maar de macht der gewoonte is groot.

Een sms’je tikken op een gewoon mobieltje met nummertoetsen kan met een half oog op het scherm. De duim doet de rest. ‘Hoi’ is 44-666-444, voor wie de tekstvoorspeller T9 aan heeft staan: 4-6-4. Links, rechts, links: je voelt waar de knoppen zitten. Sms’en kan zittend op de fiets of lopend door de gang. Beter gezegd: kon.

Hoe anders is deze ervaring op de nieuwe generatie touchscreentelefoons zoals de iPhone en talloze Android-telefoons. Een groot scherm dat tegelijkertijd als invoervenster werkt, heeft vele voordelen. Maar het invoeren van een tekst gebeurt standaard op een mini-QWERTY-toetsenbord, waarvoor een gemiddelde wijsvinger al aan de grote kant is, een duim al helemaal.

Het QWERTY-bord, in 1873 ontworpen door de Amerikaanse uitvinder Christopher Latham Sholes, was bedoeld voor tekstinvoer met twee handen en zo veel vingers als je jezelf kunt aanleren, niet voor het topje van één pink. Kijken naar de toetsen was niet nodig. Typemachinefabrikant Remington werd er groot mee.

Voor een touchscreen is QWERTY op z’n zachtst gezegd onhandig. Het probleem van de te kleine, onvoelbare toetsjes leidde al tot een aantal innovaties, zoals autocorrectie en het voorspellen van woorden. Bij het populaire Swype sleep je over het QWERTY-toetsenbord in plaats van dat je tikt.

Maar wat als je nu, bijna 140 jaar na Sholes, helemaal opnieuw zou beginnen? App-ontwikkelaar 3qubits vroeg zich dat ook af en kwam met 8pen, dat sinds afgelopen week voor een dikke euro te koop is op de markt voor Android-telefoons.

Bij 8pen til je je vinger niet van het scherm zolang je een woord tikt, net als bij Swype. Maar een toetsenbord is er ook niet meer. In de woorden van de makers: het lijkt meer op schrijven dan op tikken. De letters van het alfabet zijn gerangschikt langs een kruis, waarlangs je rondjes trekt. Het gebruik is het best met plaatjes [zie hiernaast] te illustreren, opnieuw met het woord ‘hoi’.

De vinger begint op het zwarte bolletje in het midden. De (in het Engels) meest voorkomende letters liggen het dichtst bij het midden: voor de ‘o’ hoef je alleen boven langs het gele balkje en weer terug naar het midden, voor de ‘i’ ga je boven langs de rode balk en weer terug. De ‘h’ ligt wat verder: even langs de gele balk, dan langs de rode, en weer terug.

Wie een iPod heeft, herkent misschien iets terug van de dial: met elke draai van de knop krijg je daar een nieuwe functie. 8pen kan ook gebaren opslaan, bijvoorbeeld een krul of een 8-vorm, waaraan een veelgebruikt woord of veelgebruikte zin wordt toegekend, bijvoorbeeld ‘met hartelijke groet’. Teken de krul en de tekst verschijnt vanzelf.

Tikt, of beter gezegd, schrijft 8pen snel? Een persoonlijk antwoord, na twee dagen testen: het gaat redelijk, maar lang niet zo snel als QWERTY, waar deze vingers al twintig jaar aan gewend zijn. Veel mensen zullen om die reden de moeite niet nemen om 8pen te leren, ook al is het schrijven minder frustrerend: je zit er zelden naast.

Blind en lopend tikken gaat ook met 8pen nog moeilijk. Al biedt het wel perspectief. Als de telefoon even zou trillen wanneer een as van het kruis wordt gepasseerd, zou de gebruiker zich wellicht op gevoel kunnen oriënteren.

De vraag dringt zich op of met touchscreens de noodzaak van een betere toetsenbordindeling zo groot is geworden dat er op termijn een revolutionair nieuw ontwerp komt dat QWERTY eindelijk zal verslaan. En dat zoveel meer voordelen biedt dat mensen bereid zijn te wennen aan een nieuwe manier van tekst invoeren. Van deze of een andere ontwikkelaar. Een opvolger van dit kruis of weer iets heel anders.

De vraag om alternatieven is er in ieder geval wel: 8pen werd in de eerste paar dagen na verschijning tienduizenden keren gedownload. Kassa voor de makers. Die zeggen wegens de overdaad aan reacties even niet bereikbaar te zijn voor commentaar.