Het brein achter de Argentijnse terreur

Emilio Massera was de rechterhand van ex-dictator Jorge Videla. Hij leidde de beruchte ESMA-gevangenis.

FILE - In this Aug. 1975 file photo, Argentina's former Navy Chief Emilio Massera watches Air Force Day celebrations at El Palomar Base in Argentina. Massera, a leading member of Argentina's former military junta that waged a "dirty war" against political opponents, died Monday Nov. 8, 2010 at age 85. (AP Photo/File) AP

Excuses voor de moorden en martelingen weigerde Emilio Massera tijdens zijn proces in 1985. „Niemand hoeft zich te verdedigen als hij een oorlog eerlijk wint”, zei Massera, een van de leiders van de militaire junta in Argentinië die tussen 1976 en 1983 mogelijk 30.000 slachtoffers heeft gemaakt. „Je kunt een terrorist niet ondervragen alsof een kind is.”

Gisteren overleed Massera op 85-jarige leeftijd aan een hersenbloeding in Buenos Aires. Na een eerdere beroerte in 2002 bracht hij zijn laatste jaren voornamelijk door in bed. Onder huisarrest, omdat hij te zwak en te seniel was om zijn levenslange gevangenisstraf in de cel uit te zitten.

Emilio Massera vormde met Orlando Agosti en Jorge Videla het drietal dat op 24 maart 1976 de coup leidde tegen president Isabel Péron, de weduwe van president Juan Péron. Massera werd de rechterhand van oud-dictator Videla. Hij wordt wel gezien als het brein achter de terreurcampagne tegen politieke tegenstanders.

Als hoofd van de marine voerde Massera koelbloedig het bevel over de technische marineschool in Buenos Aires (ESMA), de beruchte gevangenis waar ongeveer vijfduizend politieke gevangenen hebben vastgezeten. Zijn bijnaam was ‘Admiraal Zero’, de gevangenis noemde hijzelf het ‘Aquarium’. Ondervragers hadden twee technieken voor het simuleren van executies bij dissidenten: de ‘droge onderzeeër’ was het bijna doen stikken met een zak over het hoofd, de ‘natte onderzeeër’ grensde aan verdrinking. Na afloop van de verhoren werden vele slachtoffers gedrogeerd boven zee uit vliegtuigen geworpen, de bekende ‘doodsvluchten’.

Massera zette gevangenen ook in om zijn eigen ambities te vervullen. Hij dwong ze lovende brieven schrijven in de hoop ooit president te zullen worden.

In 1978 verliet Massera de junta en de marine. Hij werd later gepakt en veroordeeld. Na vijf jaar celstraf werd Massera in 1990 vrijgelaten wegens een amnestiewet. Acht jaar later kreeg hij huisarrest op beschuldiging van babyroof van politieke tegenstanders – een misdaad die niet onder het pardon viel. De amnestie werd in 2007 weer ongeldig verklaard.

Juntaleider Orlando Agosti stierf in 1997 aan kanker. Oud-dictator Jorge Videla zit in een militaire gevangenis. (AP, BBC)