Sms en ontvang snel wat geld

De overheid wil dat er een einde komt aan de minileningen.

Omdat de looptijd korter is dan drie maanden vallen ze nu nog niet onder de Wet op het financieel toezicht.

Je hebt direct geld nodig en je kunt nergens anders terecht. Wat doe je? Je sluit een flitslening af. Op internet zijn aanbieders genoeg: cashbob.nl, vliegendgeld.nl, saldodipje.nl, voorschotje.nl.

Minileningen zijn omstreden. Vanwege de korte looptijd en de hoge rentes: wie op reddingsgeld.com 300 euro leent, betaalt met 70 procent een bedrag van 512,50 euro binnen een maand terug. Vanwege de kleine lettertjes: om het geld te ontvangen moet je sms’jes sturen die drie euro per bericht kosten. En vanwege het gebrek aan controle: consumenten weten niet met wie ze zaken doen en bedrijven checken niet altijd of de klant wel kredietwaardig is.

Flitsleningen werden begin jaren negentig populair in de VS onder de naam payday loan. In Scandinavië kwam het fenomeen in 2005 op. Twee jaar later kwamen de eerste aanbieders uit Finland en Zweden naar Nederland. Het Finse Ferratum was de eerste en is nog steeds de grootste. Omdat het in Nederland relatief makkelijk is om rood te staan, groeit de markt niet heel snel. Half 2009 schatten onderzoekers van het ministerie van Justitie dat per jaar in Nederland zo’n 25.000 flitskredieten worden afgesloten van gemiddeld 230 euro. Dat aantal is zeer waarschijnlijk gegroeid, zegt een woordvoerder. „Er zijn nu meer aanbieders en het product is veel bekender. Maar we weten het niet, er is geen zicht op.”

Niemand controleert flitskredieten. Dat komt omdat leningen met een looptijd korter dan drie maanden niet onder de Wet op het financieel toezicht (Wft) vallen. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) kan er dus niets mee. Ze hebben enkel de verstrekkers kunnen verplichten om de melding ‘lenen kost geld’ en een duidelijke tabel met kosten op hun site te plaatsen.

Allerlei instanties willen dat er een einde aan komt aan de minileningen: de AFM zelf, het ministerie van Financiën, de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet, het Nibud. En het lijkt erop dat dat gaat lukken. De Tweede Kamer vergadert binnenkort over een wetsvoorstel om de flitskredieten onder de Wft te laten vallen.

Vanaf dat moment moeten de verstrekkers zich aan de regels houden, en mogen ze niet meer dan 15 procent rente op jaarbasis vragen, net als banken. De verstrekkers zullen dan waarschijnlijk ophouden, want kleine bedragen uitlenen is dan niet meer rendabel. Ook moeten de bedrijven de kredietwaardigheid van de aanvrager gaan controleren bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) – dat houdt bij welke consumenten betalingsachterstanden hebben. Kleine bedrijfjes kunnen dit nu niet. Dat is een risico, maar het lokt ook klanten die nergens anders meer een lening mogen afsluiten door een BKR-registratie.

Juist die groep is al kwetsbaar. „Een flitskrediet is een noodgreep”, zegt Joke de Kock van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet. „Dit zijn mensen die al heel diep in de financiële problemen zitten. Dan staat er een deurwaarder op de stoep en dreigen ze alles te verliezen. Op zo’n moment grijpen ze naar een noodlening.”

De leners zijn vooral mensen tussen de 25 en 40 jaar met een gezin, concludeert het ministerie van Financiën. Maar de laatste tijd zijn het ook jongeren die een flitslening afsluiten, ziet De Kock. „Ze zitten vaak online, ze willen meekomen met vrienden en denken: ik stuur even snel een sms en dan kan ik vanavond mee uit. Ze overzien de riscio’s niet.” Gabriëlla Bettonville van het Nibud vindt de kredietverstrekkers zich „moreel onverantwoord” gedragen. Je helpt mensen niet van hun problemen af, ze hebben er een extra probleem bij.” 15 tot 20 procent van de mensen betaalt niet terug. Bas Ketelaars van klachtenwebsite opgelichtopinternet.nl ziet de laatste weken meer meldingen van mensen die in de problemen zijn geraakt. „Door de feestdagen die er aan komen. En als je te laat terugbetaalt, ben je de pineut. De kosten lopen steeds verder op.”