Retour Den Haag-Brussel

Het mysterie met de rode diesel

Het was volgens Mark Rutte wel een verzwarende omstandigheid in de formatieonderhandelingen: dat CDA’ers af en toe hun eigen verkiezingsprogram niet kenden. „Oh ja? vroegen zij dan. Moesten wij weer uitleggen dat zij daar ook voor waren”, vertelde de VVD-leider begin oktober in Gorinchem aan zijn partijleden.

Maar er ging wel meer mis, onthulde Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) in een debat over het belastingplan 2011. Het afschaffen van ‘rode diesel’ – de goedkope diesel met lage accijns voor landbouwvoertuigen – betreft een „tikfout” in het verkiezingsprogramma.

Toch even nagezocht.

In het CDA-programma is niets te vinden over rode diesel. Omtzigt blijkt te doelen op het ‘echte’ programma: de stapel uitgewerkte plannen die in verkiezingstijd discreet bij het Centraal Planbureau is afgeleverd. U weet wel, die plannen waardoor ook de PvdA steeds van standpunt veranderde en daarom werd aangevallen.

In de door het CPB doorgerekende plannen van het CDA zijn twee volzinnen gewijd aan het schrappen van de rode diesel. Dat leverde toch weer een paar honderd miljoen euro op. Tikfout? „Nu, ja. Daar is wat fout gegaan”, zegt Omtzigt desgevraagd. „Ik heb mijn vinger er niet achter gekregen waar het is misgelopen. Een werkgroep van 3 à 4 man had contact met het planbureau. Maar zeker is: het CDA gaat de rode diesel niet afschaffen.” (JW)

Vechten om het politieke midden

Alexander Pechtold is eenzaam. Daar zit hij in het politieke midden, helemaal alleen. De D66-leider hij ziet dat VVD-leider Mark Rutte liever vrijt met PVV en CDA. En hoewel dit weekend uitlekte dat PvdA en GroenLinks praten over samenwerking, is PvdA-leider Job Cohen, volgens Pechtold, in de armen van de SP gevlucht. Voor al deze partijen had Pechtold zaterdag op het D66-congres een duidelijke boodschap: D66 heeft genoeg aan zichzelf.

Verdrietig is Pechtold ook, over de VVD. Die is een „onomkeerbare vrijage” aangegaan met PVV-leider Geert Wilders en heeft zich bekeerd tot het „zwarte-kousen-liberalisme” om de SGP blij te maken. „In de jacht op de macht heeft deze partij zich uitgeleverd: én aan een partij die de vrijheid van godsdienst betwist én aan een partij die de gelijkheid van man en vrouw betwist.” Pechtold is bang dat hij de „liberale bondgenoot blijvend verliest”.

Intussen kregen D66’ers zelf ook een waarschuwing voor de kiezen, van de leider van de Deense zusterpartij, Margrethe Vestager. Zij beschreef hoe haar land is veranderd na tien jaar gedoogsteun door de Deense PVV: „Xenofobie heeft zich als een virus verspreid. [...] Vecht tegen extremen zolang ze nog extreem zijn. Als ze het politieke midden beheersen, is het te laat.” D66 mag zich eenzaam in het midden prettig voelen, dat gevecht moet de partij dan óók alleen voeren. (DS)

Op BZ zijn M en T ineens verboden

Niet minder dan een cultuurschok op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat er veranderingen stonden aan te komen, wisten de ambtenaren. Minder ambassades in het buitenland, minder mensen, anders werken, het personeelsblad stond er de afgelopen tijd vol van.

Maar de échte verandering kwam met het aantreden van de nieuwe bewindslieden. Daar stonden bij de eerste kennismaking voor het personeel niet langer M en T, maar Uri Rosenthal en Ben Knapen. Met alle mogelijke gevolgen van dien voor S, PS, PS2, RS en misschien ook nog wel DGPZ.

Rosenthal en Knapen willen het niet meer, al die onnavolgbare BZ- – herstel – Buitenlandse Zaken-afkortingen waarmee het departement binnen de Haagse ambtenarij een status aparte heeft verworven. Het introductiedossier voor de bewindslieden staat vol met zinnen als „BSG geeft ondersteuning aan de politieke leiding en aan S en PLVS”. Geen enkel probleem voor de ambtenaar met de nodige dienstjaren, maar des te meer voor de passanten die de politieke leiding vormen. De laatsten hebben besloten dat de ambtenaren zich maar dienen aan te passen. Dus heet Uri Rosenthal gewoon minister Rosenthal en niet M en Ben Knapen staatssecretaris Knapen in plaats van T. Eigenlijk is het heel simpel. (MK)

Bijdragen: Mark Kranenburg, Derk Stokmans, Jeroen Wester.