Hoe veilig is de dubbeldeks Airbus A380?

Wordt de A380 een economisch succes of niet? Airbus heeft wel genoeg orders binnen om de kosten van het ontwerp te dekken, winst maken is onzeker.

A Lufthansa Airbus 380 jet takes off from Palma de Mallorca airport October 2, 2010 The world's largest passenger plane stopped in Mallorca on its way to Barcelona to take part in an air exhibition. REUTERS/Enrique Calvo (SPAIN - Tags: TRANSPORT TRAVEL) REUTERS

De Australische luchtvaartmaatschappij Qantas houdt zijn zes A380’s nog steeds aan de grond. Vorige week moest een A380 van Qantas vlak na vertrek uit Singapore omkeren en een noodlanding maken, na een ontploffing in een van de vier motoren. Alle 459 inzittenden van de dubbeldeks superjumbo bleven ongedeerd. De andere vier maatschappijen die de A380 tot nu toe in hun vloot hebben opgenomen – Air France, Lufthansa, Singapore Airlines en Emirates – vliegen wel door met het dubbeldeks toestel.

Is de A380 wel veilig?

De Airbus A380 is tot nu toe technisch gezien even betrouwbaar gebleken als elk ander toestel. De kans op een fataal ongeluk is bijzonder klein, maar niet nul. Het Qantas-incident is het eerste serieuze probleem van de superjumbo, sinds de eerste commerciële vlucht in oktober 2007. Een haperende motor komt bij alle types vliegtuigen wel eens voor. Piloten zijn getraind om daar mee om te gaan en zetten hun toestel vrijwel altijd veilig aan de grond. Een dag na het incident met de A380 moest een toestel van Qantas opnieuw omdraaien wegens motorpech. Ook nu steeg het vliegtuig uit Singapore op. Alleen was het ditmaal geen A380 maar een Boeing 747-400 met pech. De bemanning van de gestrande A380 bevond zich onder de passagiers en maakte voor de tweede keer in twee dagen een noodlanding. Volgens Qantas hadden de twee incidenten niets met elkaar te maken.

Vijf maatschappijen vliegen nu met A380’s. Waarom houdt alleen Qantas zijn vloot van zes toestellen aan de grond?

Het probleem deed zich voor in de motoren van het type Rolls Royce Trent 900; volgens Qantas lekt er olie uit. Zolang dit euvel niet is verholpen, vliegen de A380’s niet. Het lijkt meer reputatieschade te zijn voor Rolls Royce dan voor Airbus. Ook Singapore Airlines (11 A380’s) en Lufthansa ( 3 toestellen) hebben dit type motor voor hun A380’s, maar beide maatschappijen verklaarden na inspectie van een dag dat er niets mis was met hun toestellen en motoren en hervatten hun vluchten. Air France (4 A380’s) en Emirates uit Dubai (14 A380’) hebben motoren van het type Engine Alliance. Beide maatschappijen zagen geen reden hun dienstregeling te onderbreken. Overigens staat Qantas bekend om zijn grondige inspecties. De maatschappij had sinds 1951 geen enkele fatale crash meer.

Wat maakt de A380 anders dan andere vliegtuigen?

De A380 is het grootste passagierstoestel dat ooit in commerciële productie is genomen. Er zijn twee passagiersdekken over de volledige lengte van het vliegtuig. Aan de voor- en achterzijde van het vliegtuig bevindt zich een grote trap die de dekken met elkaar verbindt. Wat opvalt is de ruimte die passagiers hebben en het weinige geluid dat de motoren maken. Standaard is het vliegtuig uitgerust met 525 stoelen, verdeeld over eerste, business en economy class. Met alleen economy class passen er veel meer passagiers in. De Franse maatschappij Air Austral heeft twee A380’s besteld met 840 zitplaatsen in economy class.

Singapore Airlines en Emirates hebben van hun A380’s paradepaardjes gemaakt. Emirates heeft zijn toestellen in de eerste klas uitgerust met douches. Singapore Airlines heeft enkele cabines geplaatst met tweepersoonsbedden.

Is het een economisch succes?

De A380 is een prestigeobject. In de jaren negentig werkte Airbus samen met Boeing om een ‘supertoestel’ te ontwikkelen. De Amerikaanse concurrent zag echter meer heil in de bouw van kleinere toestellen en trok zich terug. Airbus zette het plan alleen voort. In januari 2005 rolde het eerste prototype uit de fabriek. Door productieproblemen duurde het tot oktober 2007 voordat het toestel in dienst kwam. Deze problemen zijn nog niet helemaal opgelost, waardoor minder A380’s uit de fabriek rollen dan gepland. Er zijn er nu 238 besteld. Emirates is de grootste klant met 104 toestellen. Vandaag kwam de jongste order binnen, van het Japanse Skymark Airlines, voor 4 stuks. De ontwikkelingskosten liggen rond de 11 miljard. Eén toestel kost 250 miljoen, waarmee de totale opbrengst van het orderboek op 60 miljard euro komt. Onduidelijk is of de A380 hiermee winstgevend is.

Kun je vanuit Nederland ook met de A380 vliegen?

Ja, maar niet rechtstreeks vanaf Schiphol. KLM heeft de A380 niet aangeschaft, omdat zij wegens de grootte geen stoelen op rendabele wijze zou kunnen vullen. Zustermaatschappij Air France heeft 12 A380’s besteld. De vier die dienst zijn vliegen momenteel onder meer naar New York en Johannesburg, Zuid-Afrika. Voor passagiers van KLM naar Johannesburg is het nu voordeliger een ticket van Air France te kopen met de A380 via een overstap op Parijs Charles de Gaulle. De rechtstreekse vlucht van KLM (met een Boeing 777) kost 758 euro; de A380-vlucht van Air France 640 euro. Ook Lufthansa zet naar Johannesburg een A380 in; een ticket met een overstap op de A380 in Frankfurt, kost 835 euro. Emirates overweegt A380’s in te zetten die rechtstreeks vanaf Schiphol naar Dubai vliegen en van daaruit doorverbinden naar andere bestemmingen.