Fini roept Berlusconi op ontslag in te dienen ‘in belang van land’

De politieke druk op Berlusconi neemt de laatste dagen verder toe. De Italiaanse regering werd zaterdag nalatigheid verweten nadat het monumentale gladiatorengebouw in Pompei instortte. Gisteren riep voormalig partijgenoot Gianfranco Fini Berlusconi op om „in het belang van het land” zijn ontslag in te dienen en overleg te starten over een nieuwe regering met een nieuw programma, zo bericht NRC-correspondent Bas Mesters.

Linkse en rechtse politici en commentatoren oordelen dat een regeringscrisis nu vrijwel onvermijdelijk is, schrijft Mesters in NRC. Lees hieronder zijn analyse.

„De regering is zo goed als dood, het gaat alleen nog om het vaststellen van de datum van de executie”, meent ook de hoofdredacteur van Il Giornale, de krant van de familie Berlusconi.

Het ultimatum van Fini komt onverwacht, al werd de afgelopen dagen met spanning uitgekeken naar de speech die hij zou gaan houden tijdens het oprichtingscongres van zijn partij Toekomst en Vrijheid die is ontstaan nadat Fini voor de zomer door Berlusconi uit diens partij Volk van de Vrijheid is gezet.

In zijn speech voor 4000 aanhangers vuurde Fini veelvuldig op Berlusconi die verwikkeld is in persoonlijke schandalen met jonge prostituees en juridische aanklachten vanwege corruptie. Als Berlusconi zijn ontslag niet binnen 48 uur indient, zal Fini zijn vier bewindspersonen uit de regering terugtrekken en zal hij van geval tot geval bekijken of hij het beleid blijft steunen.

„We kunnen zo niet doorgaan” zo hield Fini zijn enthousiaste aanhang voor. „Dit hoofdstuk is voorbij – of zal dat spoedig zijn”. Fini stelde dat het aan de premier is om de „eer en de last” te dragen om „een nieuwe fase te openen met een nieuwe agenda, een nieuw programma; een discussie waarbij rekening wordt gehouden met de mening van anderen”. Fini: „Als hij die moed heeft, zullen wij onze bijdrage leveren.”

Vertrouwelingen van Berlusconi stellen dat de geplaagde premier zeer teleurgesteld heeft gereageerd op de onverwachte zet van Fini. Berlusconi zou er niet aan denken om zijn ontslag in te dienen. „Wij gaan door. Hij (Fini) daagt me maar in het parlement uit als hij die verantwoordelijkheid durft te nemen”, zo wordt de premier geciteerd in de pers.

Mesters acht de volgende scenario’s denkbaar:

1) Als Berlusconi zijn ontslag niet indient, is het wachten tot Fini zijn gedoogsteun aan de regering intrekt. De oppositie zal hem die gelegenheid spoedig bieden door een motie van wantrouwen in te dienen.

2) Als de regering formeel valt, is het aan president Giorgio Napolitano om te besluiten of er gezocht moet worden naar een nieuwe regeringscoalitie op centrum-rechts of op centrum-links. Mocht daar geen ruimte voor zijn dan zullen verkiezingen worden uitgeschreven. Veel commentatoren en politici denken dat deze al wel eens in maart een feit zouden kunnen zijn. Dan moet blijken of de Italianen genoeg hebben van Berlusconi, of dat ze hem opnieuw op het schild tillen.