'Team-Timmer goedkoop aan A-status'

De nieuwe Liga-ploeg van Marianne Timmer voldoet niet aan de voorwaarden, maar krijgt wel de A-status. „Je zou kunnen spreken van concurrentievervalsing.”

05-11-2010, Heerenveen. Marianne Timmer na haar eerste 500 meter. Foto Bas Czerwinski

Drievoudig olympisch kampioene Marianne Timmer had haar grootste zege van dit schaatsseizoen al binnen, voordat ze gisteren in Thialf ten val kwam op de tweede 500 meter bij de NK afstanden. Negen jaar geleden draaide haar poging een eigen ploeg op te zetten uit op tegenwerking, rechtszaken en een mislukking. Afgelopen zomer zwaaiden de deuren wel open voor haar eigen ploeg, de Liga Ladies.

De eerste commerciële vrouwenploeg blijkt hierbij de hulp te hebben gekregen van schaatsbond KNSB, die bereid was een A-licentie te verstrekken zonder dat de ploeg aan alle voorwaarden voldoet. Door de A-status mogen de vier schaatssters – Timmer, Annette Gerritsen, Margot Boer en Floor van den Brandt – de maximale hoeveelheid reclame dragen tijdens de grote schaatstoernooien. Voor bedrijven een cruciale factor bij de beslissing om een ploeg te sponsoren.

Vanmiddag presenteert de bond de vernieuwde collectieve samenwerkingsoverkomst (CSO) met de vereniging van professionele schaatsteams (VPS). „Een erkend merkenteam bestaat uit minimaal 6 en maximaal 12 schaatsers”, luidt de eerste voorwaarde voor een A-licentie. Toch krijgen de vier vrouwen van team-Timmer in vroeg stadium vrij baan. „Als sprake is van een groeiscenario gaan wij zeker niet dwarsliggen”, zegt technisch directeur Arie Koops van de KNSB al op 18 augustus in het AD. Van een overeenkomst met een sponsor was toen nog geen sprake. Maar potentiële sponsors wisten zich op voorhand wel zo goed als zeker van de lucratieve A-status.

Op 24 september geeft ook algemeen directeur Victor van den Hoff groen licht voor een A-status voor team-Timmer. „De KNSB is voornemens deze aanvraag positief te honoreren’’, schrijft hij in een e-mail aan VPS-leidsman en TVM-teambaas Patrick Wouters van den Oudenweijer. Hij verzoekt de VPS om in te stemmen met het verzoek.

Opmerkelijk genoeg blijkt ook Wouters voor soepele besluitvorming. De andere teams moeten volgens hem instemmen met voorgenomen dispensatie. „Ben persoonlijk van mening dat de toetreding van een sterk merk goed voor het schaatsen is’’, schrijft Wouters enkele uren later aan de andere schaatsteams. „Wellicht niet nodig om tot 5 okt. (volgende meeting) te wachten.”

Een hamerstuk wordt de dispensatie voor team-Timmer echter niet. Haar voormalige ploeg Control ligt lang dwars. Bij de ploeg van coach Jac Orie zijn ze hevig ontstemd over de manier waarop Timmer in mei haar ploeggenotes Gerritsen en Boer weghaalde bij Control. Door twee schaatsers minder in dienst te nemen, hield de nieuwe ploeg geld over om Gerritsen en Boer een hoger salaris te bieden. „Anders waren ze gewoon bij ons gebleven”, zegt men in het kamp van Control, zelf nog altijd op zoek naar een co-sponsor.

„Als je de juiste mensen kent, kun je blijkbaar op een vrij gemakkelijke manier goedkoper een A-ploeg starten”, stelt Jos Valentijn. De voormalige topsprinter maakt sinds dit seizoen deel uit van de stichting die de schaatsploeg van Orie beheert. „Deze vorm van concurrentie is niet helemaal fair, je zou zelfs kunnen zeggen dat er sprake is van vervalsing.”

In en rond de Controlploeg wordt met argusogen gekeken naar de rol van VPS-leidsman Wouters. De sportmarketeer gaf het schaatsen een stevige impuls door met Rintje Ritsma de eerste commerciële ploeg op te zetten. Inmiddels is zijn invloed wijd vertakt. Zo doet hij zaken met de nieuwe bondssponsor KPN en is hij teammanager van TVM. De verhouding tussen de grootste commerciële schaatsploeg en Control is verziekt, sinds TVM-directeur Arjan Bos vorig jaar in de aanloop naar de Spelen van Vancouver openlijk hengelde naar de diensten van Control-schaatsers als Jan Smeekens en Stefan Groothuis. „Wouters komt steeds meer in een spagaat”, zegt Valentijn. „De VPS zou een onafhankelijke voorzitter moeten krijgen, eventueel als betaalde job.”

Ook de rol van de andere grote marketeer in het schaatsen, Ron Mulder, roept vraagtekens op bij Control. In 1984 bracht hij Aegon als grote sponsor binnen in het schaatsen. Inmiddels heeft zijn marketingbedrijf Referee de reclamerechten voor alle internationale wedstrijden, en is zo een belangrijke partner voor de internationale schaatsbond ISU en de KNSB. „Mulder zorgt dat de grote toernooien naar Nederland komen”, zeggen insiders. Kan de KNSB zich onafhankelijk opstellen tegen iemand die zoveel geld voor de bond binnenhaalt? En als zaakwaarnemer van Sven Kramer en Ireen Wüst (TVM), Marrit Leenstra (Hofmeier) en Gerritsen (Liga) heeft hij inmiddels invloed bij drie commerciële ploegen.

Mulder bracht Gerritsen in mei van Control naar Liga. Hij is betrokken bij het management van de nieuwe ploeg, samen met Henk Timmer. De voormalig doelman van onder meer AZ en Feyenoord behartigt de belangen van echtgenote Marianne en van Boer. Ook bracht hij als zaakwaarnemer Simon Kuipers van Control naar TVM. „Als coach moet ik diploma’s halen en voldoen aan allerlei eisen”, zegt Orie. „Maar iedereen kan in het schaatsen blijkbaar zomaar zaakwaarnemer worden.”

Is er in het geval van Mulder sprake van belangenverstrengeling? „Schaatsen is een kleine wereld”, nuanceert Yves Kummer, die vorig jaar namens vakbond NL Sporter de ploeg van Orie bijstond na het faillissement van sponsor DSB. „Je raakt snel afhankelijk van een paar mensen met veel verschillende petten op. Dat leidt onvermijdelijk tot willekeur in toepassing van de regels. De transparantie is vaak ver te zoeken.”

Juist vanwege die kleine wereld besloot Control uiteindelijk een A-licentie voor Liga toch niet te blokkeren. „Je komt elkaar altijd weer tegen”, zegt Valentijn. „Bovendien is het een A-merk, waar het schaatsen profijt van kan hebben.”

Het is volgens hem aan de schaatsbond om nu het voortouw te nemen. „Ard Schenk heeft vorig jaar gepleit voor een duidelijke scheidslijn tussen de profteams en de rest. Dat wilden het bestuur en voorzitter Doekle Terpstra niet, ze wilden zelf een rol blijven spelen in het profschaatsen. Dan is het nu aan de bond en hoofdsponsor KPN om de regie te nemen en boven de partijen te gaan staan. Al die mensen met verschillende petten op, dat is niet van deze tijd. Als je zo doorgaat, heb je elke keer een nieuwe veenbrand.”