Levensechte vacht en haren in de wind

Animatiefilm Sintel is gemaakt met Nederlandse software genaamd Blender. Bedenker Ton Roosendaal: „Het is al miljoenen keren gedownload.”

Sintel is een meisje in een middeleeuws ogende wereld dat vriendschap sluit met een jong draakje. Bij een dramatische gebeurtenis raakt ze haar metgezel kwijt, en er volgt een heldhaftige zoektocht. Dat is het gegeven van de korte animatiefilm Sintel (15 minuten), die sinds eind september op YouTube kan worden bekeken.

Sintel is het voorlopige hoogtepunt in een reeks ‘open movies’ die zijn gemaakt met de in Nederland bedachte animatiesoftware Blender.

Sintel en zijn twee voorgangers kunnen vrij bekeken, verspreid en bewerkt worden. Een groot creatief team, van scenarioschrijver tot componist, heeft tegen bescheiden betaling meegewerkt met de totstandkoming en doet geen beroep op de gebruikelijke auteursrechten. In ruim een maand tijd is de film alleen op YouTube al twee miljoen keer bekeken. Sintel is ook op andere manieren te zien, bijvoorbeeld door te downloaden of een dvd te bestellen.

Geestelijke vader van Blender en van de reeks ‘open films’ is de Nederlander Ton Roosendaal. „Het voornaamste doel van de ‘open movies’ is de software verder te verbeteren. Als je maandenlang werkt met twaalf creatievelingen, blijken allerlei features niet zo praktisch te zijn.” Roosendaal maakt iedere film met een vrijwel compleet nieuw, internationaal team.

De eerste ‘open movie’, Elephants Dream, verscheen in 2006. Twee karikaturale mannetjes bewegen zich door een gigantische machine vol bedreigingen, waarbij ze geleidelijk aan de controle over de gebeurtenissen verliezen. Vier jaar later valt aan deze film op dat vooral de machine overtuigend acteert. Het technische landschap is schitterend in beeld gebracht. Maar naar huidige maatstaven bewegen de hoofdpersonen houterig, zijn de gezichten nogal strak en schieten de spraakbewegingen tekort. Elephants Dream is op YouTube ruim 600.000 keer bekeken.

Big Buck Bunny (2008) lijkt in niets op de voorganger maar is gemaakt met een latere versie van dezelfde software. Het is een verhaal over een reusachtig, corpulent konijn dat wordt geplaagd door drie boosaardige eekhoorns en daarom zint op wraak. Daarbij blijkt het konijn slimmer dan je op grond van zijn uiterlijk zou verwachten. Roosendaal: „Elephants Dream was vooral een technische demonstratie. We wilden aantonen dat je een bepaalde kwaliteit animatie kon maken. Met Big Buck Bunny wilden we laten zien dat wij óók konden creëren wat toen in de mode was: details als de vacht, het gras en de bladeren. Daarnaast wilden we meer aandacht besteden aan het verhaal.” De teller van YouTube staat voor deze film op ongeveer anderhalf miljoen.

Sintel zelf is indrukwekkend in zijn technische details, al zal dat over vier jaar misschien anders worden gezien. Haren in de wind, natte haren, emoties in gezichtsuitdrukkingen, bewegingen als klimmen en vechten, zelfs aarzelingen in bewegingen – ze zijn zo natuurlijk dat je haast zou vergeten dat je naar een animatie kijkt. Roosendaal beklemtoont dat geen motion capture is gebruikt, een techniek waarbij bewegingen van acteurs worden opgenomen en naar een digitaal personage worden gekopieerd. „Het komt allemaal uit de doos.”

Het zal ongetwijfeld nóg beter kunnen, maar op dit moment is dat moeilijk voor te stellen.

Roosendaal weet niet precies hoeveel Blender wordt gebruikt. „Je hebt daar geen licentie voor nodig dus je hoeft mij niets te vertellen. Laatst kreeg ik een mail van een studio in Oekraïne, die bleken het al een jaar te gebruiken. De populairste commerciële software is 3D Studio van Autodesk, die hebben zo’n 120.000 actieve licenties. Het enige wat ik weet is dat Blender miljoenen keren per jaar wordt gedownload. Het is beslist een standaardgereedschap geworden.”

Aan de volgende ‘open movie’ is Roosendaal al begonnen. Het moet een korte film worden met acteurs, waarin de special effects zoals explosies met Blender worden gemaakt. Voor de langere termijn heeft hij de ambitie een animatiefilm van speelfilmlengte te maken. „In Nederland is er in de hele geschiedenis precies één geweest: Als je begrijpt wat ik bedoel. De Denen maken er elk jaar eentje. Er is een wedloop gaande wie de tweede voor Nederland maakt. Daar heb je een budget van 20 miljoen voor nodig maar met een internationaal georiënteerde animatiefilm heb je dat er zo uit.”

Holland Animatie Film Festival, t/m 7/11, Utrecht: haff.nl Zie ook blender.org