Het Moederisme

Een politica is weer in de eerste plaats moeder. Hoe de sterke ‘Mama Grizzly’ zo nodig zelfs een seksschandaaltje het hoofd biedt.

Het is de vraag of ze het zelf doorhad, maar toen de hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, Mariska Orbán, vorige week een open brief publiceerde aan het VVD-Kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert, koos ze de moderne strategie van de Amerikaanse politica: Orbán presenteerde zichzelf in haar brief niet in de eerste plaats als de tegenstander van abortus die ze is, maar als moeder. Zo leek haar alles geoorloofd, ook het uithalen naar de miskramen van „lieve Jeanine”.

Amerikaanse vrouwen werken fulltime, in grotere aantallen dan mannen, ze studeren vaker dan mannen, en ze bezetten de meeste leidinggevende functies. Toch deed dat er in de aanloop naar de verkiezingen van deze week nauwelijks toe. Populisten scoren, en vrouwelijke kandidaten hebben het moederschap als wapen ontdekt.

Nieuw is het moederlijke in de politiek niet. Toen Nancy Pelosi in 2007 de eerste vrouwelijke voorzitter van het Huis van Afgevaardigden werd, namen alle leden van het Huis hun kinderen mee en Pelosi zelf poseerde met vijf kleinkinderen. Mij is het nog altijd een raadsel wat voor soort feminisme nu precies schuilgaat achter Pelosi’s matriarchale rol, haar ijzeren leiderschap en haar onstilbare honger naar cosmetische ingrepen – na drie jaar lijkt het gezicht van de voorzitter geheel vernieuwd. Die verschillende rollen, van oma tot ‘hottie’, zoals we dat hier noemen, maken van Pelosi misschien de voornaamste voorloper van Sarah Palin, die het moederschap, you betcha, trefzeker in de politieke arena wierp.

Palin brengt feministen onophoudelijk in verwarring: schoonheidskoningin, gouverneur, kandidaat voor het vicepresidentschap, moeder van vijf kinderen. Draagt korte strakke rokjes, hoge pumps en slacht nu en dan een eland. Geeft sexy knipoogjes boven een kind met downsyndroom in haar armen.

Sarah Palin noemde zichzelf aanvankelijk braaf hockey mom, maar bedacht een nieuwe term voor haar categorie, die de lading beter dekt: de Mama Grizzly. Een Mama Grizzly is een sterke vrouw, eentje met de hardheid van een roofdier. Een Mama Grizzly handelt vanuit haar moederlijk instinct, en instinct is goed, omdat het niet elitair is. Mama Grizzlies komen voor hun idealen op zoals ze voor hun kinderen opkomen: vanuit hun buik.

Door Palin zijn vrouwen in de politiek hier nu in de eerste plaats moeder. Ook Michelle Obama voerde de afgelopen weken campagne voor haar man als ‘Mom in Chief’, en verwijst nog zelden naar haar Harvard-diploma.

Het imago van de Mama Grizzly is zó sterk, dat het in die rol zelfs mogelijk werd om mannen te kleineren – iets waarmee vrouwelijke politici, in tegenstelling tot mannen, altijd moeten uitkijken, want dat vindt de kiezer onsympathiek.

Sarah Palin prees in de campagne de vrouwelijke gouverneur van Arizona, omdat die in haar aanpak van illegale immigratie „de ballen” had die Obama „niet heeft”. De voorzitter van de Democratische senatoren, Harry Reid, kreeg van zijn Republikeinse opponent Sharron Angle te horen dat hij „een vent” moet zijn („Man up, Harry Reid”). En diezelfde avond zei de Democratische senaatskandidate Robin Carnahan tegen haar Republikeinse tegenstander dat híj een vent moest wezen („And man up”).

Nooit leek het zelfvertrouwen van vrouwelijke politici zo groot. Tekenend is het verhaal van de Democratisch kandidate voor het Huis van Afgevaardigden met de fantastische naam Krystal Ball. Ook de mooie Ball (28) uit Virginia bewondert Sarah Palin en speelt de Mama Grizzly. Overal noemt zij haar dochtertje als drijfveer. Maar toen, oeps, doken op een blog oude foto’s op van een kerstfeestje, waarop een schaars geklede Krystal Ball zich lachend vergreep aan een rode dildo. Deze was bevestigd op de neus van haar echtgenoot, die zich min of meer had uitgedost als Rudolph, the red nosed reindeer. Ball verontschuldigde zich niet voor die foto’s, maar liet in een verklaring koeltjes weten: „De maatschappij moet accepteren dat vrouwen van mijn generatie een seksueel leven hebben dat kan uitlekken in het publieke domein.” Zo biedt een moeder in de politiek tegenwoordig zelfs een ‘seksschandaal’ het hoofd.

Deze week benoemde Judith Warner in The New York Times waar die nieuwe macht van moeders op stoelt. Het woord mom werd een afkorting voor „gezond verstand, authenticiteit, een tegengif voor de slappe fijngevoeligheden van de Washingtonse elite”, schreef Warner: „Moeder zijn is synoniem voor één zijn met het volk.” Zij noemt dit fenomeen „the New Momism”.

Ja. Het moederisme. Tuin er niet in.