Grafica Anna Metz is een papieren Pollock

Grafica Anna Metz (1939) maakt etsen van dingen die ze ziet en mooi vindt. Dat zien en mooi vinden gaat vanzelf, het etsen gaat langzaam en onorthodox. Natuurlijk probeert ze een boomgroep of een negentiende-eeuws doopjurkje zo weer te geven, dat uit de ets blijkt wat haar in zo’n onderwerp ontroerde. Maar het gaat haar vooral om wat ze ‘de accenten’ noemt: hoe kleuren en lijnen werken in het grote geheel.

En ten derde is de textuur van de ets van belang. Een zwart kinderschoentje lijkt van een afstand of in reproductie gewoon zwart, maar in het echt en van dichtbij blijkt er reliëf in de zwarte partij te zitten, een fijnmazige structuur in de inktlaag die ontstaan is doordat Metz op die plek een stukje textiel in de etsplaat heeft laten bijten.

Voor een ets van een gebedsringentasje uit het Joods Historisch Museum heeft ze ook gewerkt met in de plaat gebeten textiel. Anders gezegd: waar textiel gesuggereerd moest worden, heeft ze het papier een textielachtig oppervlak gegeven. Haar figuratieve etsen zijn niet ‘net echt’: ze zijn echt.

Om het kantwerk in een negentiende-eeuws doopjurkje op papier, of nee, ín papier te vertalen, liet ze die patroontjes zo lang en diep inbijten dat het gaatjes in de etsplaat werden. In de afdruk werden die gaatjes vervolgens kleine witte bultjes, die aan brailleschrift doen denken of, inderdaad, aan het reliëf in een kanten jurk.

In de kleine ets Wintertakken heeft Metz hetzelfde effect van witte bobbeltjes gebruikt om rijp of sneeuw op een kale boom te maken. De witte, druppelachtige accentjes onderbreken de wirwar van sprieterig zwarte takken. Het lijkt wel een kleine papieren Jackson Pollock.

De donkere bladeren van een andere, zomerse boom zijn over en naast elkaar ‘gestempeld’ van dezelfde etsplaat. De zilverig witte bladeren daartussen zijn, net als de rijp of het kant, als gaten in de plaat voor de blauwe achtergrond gebeten. Een aardekleurig muurtje achter de boom blijkt een uitgescheurd stukje dun papier te zijn, dat met de ets is meegedrukt.

Anna Metz schildert met de etstechniek en maakt er collages mee. Ze schuift met vlakken, varieert in achtergrondkleuren, schildert stukjes met de hand in. Binnen een oplage zijn de verschillen soms zo groot dat je niet ziet dat het om verschillende afdrukken van dezelfde ets gaat. Metz maakt, zo paradoxaal als het klinkt, unica in oplages.

Etsen van Anna Metz. T/m 1 december bij Galerie Petit, Nieuwezijds Voorburgwal 270 in Amsterdam. Inl. galeriepetit.nl.