DEBAT VAN DE WEEK

Het invriezen van eicellen, naar aanleiding van de NRCV-documentaire Ei voor later. Door NCRV. Met o.a. Fulco van der Veen, Marcel Zuijderland, Marieke Schellart en Henk Jan Ormel, De Rode Hoed in Amsterdam, woensdag 3 november.

Kinderwens gaat zonder discussie de vriezer in

Denk aan vrouwen die na hun pensioen nog aan kinderen beginnen. Die op hetzelfde moment AOW en kinderbijslag ontvangen. Irreëel? Onwenselijk? Met het invriezen van eicellen kunnen vrouwen het nemen van kinderen uitstellen. Hard nodig, vindt Fulco van der Veen, hoofd van het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde van het AMC: de moderne, hoogopgeleide vrouw heeft in de 15 jaar dat ze het beste kinderen kan krijgen (tussen haar 20e en 35e) andere dingen aan haar hoofd. Daarom biedt het AMC aan om de natuurlijke grens op te rekken tot het 45ste levensjaar. Maar leidt dit oprekken niet tot bovenstaand doembeeld?

Henk-Jan Ormel, Kamerlid voor het CDA, waarschuwt er in bedekte termen voor. „Als alles mogelijk is, ontstaat er misschien ook een sociale drang om de kinderwens uit te stellen. Redeneer door en je kunt op elk gewenst moment een kind krijgen.” Filosoof Marcel Zuijderland leidt in de matig bezette zaal – vooral vrouwen van rond de 35 jaar zijn aanwezig, hun potentiële levenspartners kijken liever thuis naar Ajax in de Champions League – , het protest tegen de sceptici, Ormel, Kamerlid Wiegman van de ChristenUnie en publiciste Malou van Hintum. Zijn betoog: „Vrouwen uitsluiten van een kinderwens is immoreel. Zij hebben het recht om hun vruchtbaarheid te verlengen.” Het probleem is duidelijk: 1 op de 5 vrouwen geboren in de jaren 70 blijft kinderloos. Maar is hier sprake van een individueel medisch probleem of van een maatschappelijk probleem? Je kon een interessant dispuut over natuurlijke grenzen, individuele vrijheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid verwachten.

Marieke Schellart, ervaringsdeskundige, wijst op de medische beperkingen. Steeds meer vrouwen slagen er niet in om in de vruchtbaarheidsperiode een geschikte man te vinden. Publiciste Malou van Hintum vindt het juist een maatschappelijk probleem. Kinderen van oudere ouders worden vaker te vroeg geboren en van die vroeggeborenen heeft de helft gezondheidsproblemen.

Maar de toon blijft braaf. Of het moet de opmerking van Zuijderland over het traditionele christelijke „cynisme” zijn om elke wetenschappelijke vernieuwing als een hellend vlak voor te stellen. Verder gaat al snel over de medische mogelijkheden en – er zijn belanghebbenden en bestuurders aanwezig – geld: de neiging om te polderen is in Nederland nooit ver weg. Een jaar geleden leidde de mededeling van het AMC om ook eicellen van gezonde vrouwen in te vriezen tot de opmerking van het CDA dat er eerst een ethische discussie moest plaatsvinden. De staatssecretaris stelde „wel erg aplomb dat het juridisch is toegestaan”, heette het toen. Nu zegt Ormel dat hij „niet op principiële gronden vindt dat je de behandeling niet zou moeten financieren.”

Welke ethische normen willen we als samenleving uitdragen? Vinden we het wenselijk dat vrouwen hun kinderwens in een vriezer stoppen? Dat zijn op deze avond al achtergehaalde vragen. Zelfs voor het CDA.

Huib Modderkolk