Protectionisme heeft gelukkig geen voet aan de grond gekregen

Het Canadese verzet tegen het vijandige bod van BHP op Potash Corporation kan heel goed worden geïnterpreteerd als een kortzichtige en politiek gemotiveerde reactie op een overnamepoging van een buitenlands mijnbouwconcern. Maar het kan niet worden beschouwd als een voorbeeld van het toenemende protectionisme in de wereld als antwoord op de mondiale financiële crisis - al was het maar omdat het besluit waarschijnlijk hetzelfde zou zijn geweest zonder crisis. Want ondanks de herhaalde waarschuwingen over de dreiging van protectionisme, zowel in de industrielanden als in de ontwikkelingslanden, is één van de verbazingwekkende lessen juist dat protectionisme achterwege is gebleven.

Hier en daar hebben overheden weliswaar dreigementen geuit die herinneren aan de ergste protectionistische veldslagen uit de wereldgeschiedenis: de Amerikaanse belasting op Chinese autobanden, het standpunt van de Franse regering dat Franse autoproducenten niet mogen investeren in buitenlandse fabrieken. Maar doorgaans ging het hierbij om relatief onbetekenende gevallen.

Protectionisme betreft natuurlijk meer dan louter handelsbeperkingen. De huidige valutaoorlogen kunnen ook worden uitgelegd als verhuld protectionisme, en tot protectionisme genegen regeringen kunnen altijd manieren verzinnen om de handels- en investeringsstromen te vertragen. Maar de realiteit is dat het met het protectionisme heel erg meevalt.

Dit kan komen doordat economen er beter in zijn geworden om hun ideeën aan een breder publiek over te brengen, of doordat regeringen lessen hebben getrokken uit het verleden: de hernieuwde internationale samenwerking, die tot uitdrukking komt in de nieuwe rol van de G20, heeft de wereld geholpen protectionistische maatregelen te vermijden.

Dit betekent niet dat de zorgen ongefundeerd zijn. Integendeel, ze helpen regeringen alert te blijven voor de gevaren van slecht doordachte beslissingen. Maar na de forse inzinking van 2009 moet de wereldhandel dit jaar met 13,5 procent kunnen aantrekken, aldus de Wereldhandelsorganisatie WTO. De meeste regeringen beseffen dat ze profijt hebben van globalisering. Maar het is een goede zaak als de wereldleiders zich zorgen blijven maken.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com

    • Pierre Briançon