'Penoza' stoppen is zonde van het creatief kapitaal

‘De Nederlandse Sopranos’ is een compliment dat zichzelf in de voet schiet. Maar het is een verdiend compliment. De misdaadserie Penoza van schrijver Pieter Bart Korthuis en filmer Diederik van Rooijen laat in alles merken dat het helemaal bij de tijd is. Het verhaal is in orde, de acteurs goed en de plotwendingen en de beelden vaak erg goed. Bij elkaar wat The Sopranos in één aflevering laat zien, hier, helaas, uitgesmeerd over het hele seizoen. Want het blijft Nederland.

Na acht weken eindigde Penoza afgelopen zondag. Het laatste seizoen van 24 duurt nog vier afleveringen en zit vol spannende momenten, maar de magistrale beklemming die je – mij althans – met kloppend hart aan de televisie kluisterde is weg. Het slotseizoen begon veelbelovend met Jack Bauer – de ongenadig efficiënte geheimagent die strijdt tegen terroristen – als opa Jack die speelt met zijn kleindochtertje en zijn privéleven eindelijk boven de plicht tegenover het vaderland stelt. Ook de plot met een bomdreiging in New York en een Iranachtig land dat vrede met de VS zoekt, was perfect.

Maar het brokkelde snel af. Dit achtste seizoen is een invuloefening. 24 heeft de kans niet gegrepen om deze achtste keer nog eenmaal boven zichzelf uit te stijgen. Een serie als CSI, bezig met zijn elfde seizoen, lukt dat nog wel regelmatig. Soms spectaculair, zoals toen Quentin Tarantino vijf jaar geleden een paar afleveringen regisseerde, en nog vorige week heel verdienstelijk toen het verhaal niet zoals gebruikelijk objectief, maar speels door de ogen van twee bijrollen werd verteld.

Wat de scenaristen Jack Bauer laten meemaken overtreft in heftigheid bijna al het voorgaande, maar de schrijvers lijken zich niet te realiseren dat dit de laatste kans is om iets te doen met het geniale concept van de serie. Een intelligent spel met het gegeven van ‘vertelde tijd is werkelijke tijd’ – events happen in real time – is tot nu toe uitgebleven. De hoofdpersoon mocht wel meer van zijn hart laten zien en een verloren liefde hervinden, maar het bleef oppervlakkig. Spanning en avontuur mochten niet wijken voor verdieping.

Had toch voor één keertje een uur lang live een gesprek van Jack en zijn liefde gevolgd, vormgegeven op de typische 24-manier met splitscreens, tikkende klok en dramatische muziek. Terwijl in de buitenwereld een bom op ontploffen staat.

Maar ik blijf kijken tot het eind. Net zoals ik met veel plezier Penoza heb gevolgd. Jammer van die titel. Als je The Sopranos kopieert – van de vermenging misdaad en gezinsleven – waarom dan niet de naam gejat? Waarom wel de voornaam van hoofdpersoon Carmen van Walraven (een vaak geweldige Monic Hendrickx) lenen van Carmela Soprano, maar de serie dan zo’n flauwe Schaapmetvijfpoten-naam geven? Had net als de Amerikanen de serie naar het gezin genoemd, al was dan misschien Van Walraven niet zo’n goede keus geweest.

Er is bij de KRO ondanks het succes – uitstekende recensies en wekelijks 632.000 kijkers – geen behoefte aan een tweede reeks. Zo’n zinloze vernietiging van creatief kapitaal is erger dan kansen laten liggen in een slotseizoen.