Muzelman

In de recensie van Jessica Durlachers roman De held (Boeken, 29-10-10) geeft Janet Luis als omschrijving van het begrip muzelman: ‘een gevangene die ieder gevoel voor moraal was kwijtgeraakt en zonder wroeging andermans stukje brood stal’. Deze definitie is echter onjuist. De muzelman was juist een gevangene die de strijd had opgegeven en nog hooguit willoos wat rondschuifelde, een levend lijk. De muzelman komt als zodanig in vrijwel alle kampliteratuur van overlevenden voor.

Uit de wijze van parafraseren maak ik echter op dat Luis’ bron Durlacher is en dat het een cruciale passage betreft. In dat geval is het mij een raadsel hoe Durlacher tot deze kardinale misvatting zou zijn gekomen. Een muzelman was juist de bestolene. Van haar eigen vader kan ze het toch niet hebben, die moet ongetwijfeld beter geweten hebben.

D. H. Prak, Groningen