Geen grootschalig geknutsel

Het is aanvankelijk een beetje aan de aandacht ontsnapt (lees hier het nieuws), maar in het biodiversiteitsverdrag in Nagoya, waarover hier al eerder is geschreven, staat een ferme uitspraak over geo-engineering, het knutselen aan de natuur om (bijvoorbeeld) klimaatverandering te voorkomen (lees hier wat voorbeelden): Ensure […] in accordance with the precautionary approach, that no

Effectiviteit versus betaalbaarheid (Uit: rapport Royal Society)Effectiviteit versus betaalbaarheid (Uit: rapport Royal Society)

Het is aanvankelijk een beetje aan de aandacht ontsnapt (lees hier het nieuws), maar in het biodiversiteitsverdrag in Nagoya, waarover hier al eerder is geschreven, staat een ferme uitspraak over geo-engineering, het knutselen aan de natuur om (bijvoorbeeld) klimaatverandering te voorkomen (lees hier wat voorbeelden):

Ensure […] in accordance with the precautionary approach, that no climate-related geo-engineering activities take place until there is an adequate scientific basis on which to justify such activities and appropriate consideration of the associated risks for the environment and biodiversity and associated social, economic and cultural impacts.

Er wordt een uitzondering gemaakt voor:

small scale scientific research studies that would be conducted in a controlled setting […] and only if they are justified by the need to gather specific scientific data and are subject to a thorough prior assessment of the potential impacts on the environment.

Over het algemeen valt menselijk ingrijpen in natuurlijke processen nogal eens verkeerd uit. Of het nu gaat om het gebruik van ddt als pesticide, om de invoer van konijnen voor wat extra variatie in de Australische fauna, of de productie van koelvloeistoffen voor koelkasten om voedsel langer te kunnen bewaren – in alle gevallen bleek het middel veel ernstiger dan de kwaal.

Alleen al daarom is voorzichtigheid geboden. Milieugroepen gebruiken nog een ander, wat moralistischer argument: we moeten degenen die verantwoordelijk zijn voor de opwarming geen excuus geven om daarmee door te gaan (leer hier).

Zo lang onduidelijk is wat er gebeurt als ijzer op oceaanwater wordt gestrooid, behalve dat daardoor algenbloei wordt gestimuleerd en zo de opname van CO2 door oceanen kan worden vergroot, moeten we dat niet willen. Ook de langdurige injectie van zwaveldioxide in de stratosfeer nog onvoldoende is doorgedacht in al zijn consequenties, lijkt dat een gevaarlijke strategie.

Vandaar dat wolkendeskundige Pier Siebesma van het KNMI vorig jaar in een artikel van Michiel van Nieuwstadt over dit thema in NRC Handelsblad zei: ‘Mensen die pretenderen te kunnen voorspellen hoe geo-engineering uitpakt, overschatten onze kennis van het klimaatsysteem op een enorme manier.’

Maar in datzelfde artikel zei de Nederlandse Nobelprijswinnaar Paul Crutzen (die in een stuk in Climatic Change in augustus 2006 pleit het achter de hand houden van de zwavel-optie): ‘Mijn publicatie uit 2006 was een wanhoopskreet. Er gebeurt zo weinig om het klimaatprobleem aan te pakken dat je een andere mogelijkheid achter de hand wilt hebben.’

Of het in het biodiversiteitsverdrag opgenomen verbod op grootschalige experimenten op termijn houdbaar is, is de vraag – controle en sancties zijn er niet aan verbonden. Duidelijk is dat de wetenschappers er voorlopig nog niet uit. Maar het lijkt uitgesloten dat bijvoorbeeld Amerikaanse (lees hier een recent rapport van de regering) of Britse wetenschappers (via deze link een rapport van de Royal Society) zichzelf aan banden laten leggen.

Ook de organisaties die binnen de Verenigde Naties met dit thema bezig zijn, verschillen kennelijk van mening. Het IPCC heeft voor volgend jaar een grote bijeenkomst gepland om de wetenschappelijke basis, de kosten, de gevolgen en de bijwerkingen van geo-engineering te bespreken (lees hier). Daar moet dan worden besloten hoe dit thema in het vijfde assessment aan de orde dient te komen.