'Export diamant ook zonder fiat'

Zimbabwe gaat door met de export van de omstreden bloeddiamanten, ondanks eerder gemaakte afspraken. Als de voorraad gedumpt wordt, kan de prijs van diamanten kelderen.

Zimbabwe heeft gisteren aangekondigd ook zonder internationale toestemming de export van diamanten uit het omstreden Marange-veld te hervatten. Daarmee zet het land de toekomst van het internationale certificatieschema voor diamanten, het Kimberley Proces, op het spel. „Onze mensen hebben jaren gewacht”, zei minister van Mijnbouw Obert Mpofu, een vertrouweling van president Mugabe, gisteravond.

Na vier dagen onderhandelen in Jeruzalem bereikten de westerse en Afrikaanse leden van de in 2003 opgerichte waakhond voor ‘bloeddiamanten’ opnieuw geen overeenstemming. Mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch zeggen dat de mijnen in Zimbabwe onder toezicht staan van leger en politie en dat de stenen onder bedreiging van geweld worden gedolven. Daarmee zouden het volgens mensenrechtenorganisaties ‘bloeddiamanten’ zijn, die geen internationaal goedkeuringsstempel verdienen.

Het in 2006 ontdekte veld in Oost-Zimbabwe is met naar schatting een kwart van de wereldwijde voorraad volgens kenners de grootste diamantenvondst sinds de negentiende eeuw. Volgens Mpofu is de opbrengst van de diamanten nodig om de economie van het bijkans failliete land aan te zwengelen. Maar de voormalige oppositiepartij MDC van premier Morgan Tsvangirai, die nu in een coalitieregering samenwerkt met Mugabe, betwijfelt of de diamantgelden daadwerkelijk aan de schatkist ten goede komen. Zakenmannen die gelieerd zijn aan Mugabes partij ZANU-PF werken volgens waarnemers in Marange samen met de veiligheidstroepen.

In augustus mocht Zimbabwe eenmalig een opgebouwde voorraad van 900.000 karaat diamanten uit Marange verkopen. Na deze veiling zou een onafhankelijke delegatie van het Kimberley Proces onderzoeken of de omstandigheden bij de mijnen verbeterd zijn, maar de commissie bleek verdeeld over de situatie.  

De meeste Afrikaanse landen vinden dat Zimbabwe zich na deze veiling voldoende aan de ‘minimum eisen’ van het certificatieschema heeft geconformeerd om de totale handel te hervatten, maar vooral Australië, Canada en de Verenigde Staten zijn daar niet van overtuigd. Minister Mpofu beticht de westerse landen met de diamantblokkade de inmiddels dertig jaar regerende Mugabe te willen aanpakken.

Als de volgens minister Mpofu opgebouwde voorraad van 4,5 miljoen karaat diamanten ongecertificeerde diamanten daadwerkelijk op de markt komt, kan de diamantprijs drastisch kelderen, waarschuwen handelaren. In het Midden-Oosten en India zou volgens hem een markt zijn voor de ongecertificeerde diamanten.

De mijnsector is goed voor 30 procent van de Zimbabweaanse economie.