De A-factor beslist dit jaar de AKO-prijs

Behalve bedgeheimen, chantage en dyslexie (de B-, C- en D- factoren) zijn er nog andere zaken die bepalen wie een grote literaire prijs krijgt. Bij de AKO-prijs die maandag wordt uitgereikt is de A-factor cruciaal: de A van Agenda.

Toen twee maanden geleden de nominaties bekend werden gemaakt, leek het een gelopen race. Congo. Een geschiedenis van David van Reybrouck was de grote favoriet: bejubeld in de pers, goed verkocht en eindelijk weer een non-fictiekandidaat met echte literaire allure – Van Reybrouck had zelfs het een en ander verzonnen! En het onderwerp is nog belangrijk ook.

Genoeg om zijn vijf medegenomineerden (Kees van Beijnum, Een soort familie; Oscar van den Boogaard, Meer dan een minnaar; Tom Lanoye, Sprakeloos; Willem Jan Otten, Onze lieve vrouwe van de schemering; Koen Peeters, De bloemen) het nakijken te geven. De sterkste tegenkandidaat, Tom Lanoye, wordt gehinderd door de T-factor, van tijd: jury’s kiezen zelden boeken uit het begin van de jureringsperiode, en nog minder vaak als die al zijn uitgegroeid tot bestseller.

Willem Jan Otten had ook een handicap: hij won een paar jaar geleden met Specht en zoon de Libris literatuurprijs (de L-factor). En de anderen? Van Beijnum kon ik me werkelijk niet voorstellen, Van den Boogaard en Peeters heb ik nog niet gelezen.

Van Reybrouck dus. Tot vorige week zaterdag Congo met de Grote Geschiedenis Prijs werd bekroond: niet alleen een grote prijs (20 duizend euro), maar ook nog gesponsord door AKO-erfvijand Libris. Om het nog erger te maken, kreeg Van Reybrouck maandag ook de Jan Greshoff-prijs, toegekend door de Jan Campertstichting. Die decimeerde in één moeite door de kansen van Koen Peeters, door De bloemen te belonen met de Bordewijkprijs.

De vraag is natuurlijk: wéét de AKO-jury dit? Ik bedoel: wisten ze het toen ze de knoop doorhakten? Ziehier de A-factor: vergaderde de jury langer dan twee weken geleden, dan wint Van Reybrouck, zat men vóór 1 november bij elkaar dan maakt ook Peeters nog een kans. Is er daarna beslist, dan zijn er nog vier over.