Afgezogen vet als voedselhulp

‘De mensen zijn hier een stuk dunner dan in de meeste Europese steden”, zei iemand in een pendelbusje tussen Ataturk Cultural Center en het Tüyap congrescentrum in Istanbul. We keken allemaal uit het raam naar een Turkse mensenmassa. Er ontspon zich een gesprek over buurten in wereldsteden gekoppeld aan eetgewoonten, sociale klasse en smaak.

Ik was op weg naar een kunstbeurs waar naast Turkse schilders, Nederlandse kunstenaarsinitiatieven vertegenwoordigd waren als De Service Garage, European Exchange Academy, Noordkaap, P/////AKT, Planetart en ook IRFAK, Instant Recycling Food Aid Kit. „IRFAK hergebruikt menselijk lichaamsvet. Voor u is het overtollig; wij hebben het nodig! Word ook lichaamsvetdonor en maak kans op een gratis liposuctie.” In de appelgroene beursstand van IRFAK toont de ene video hoe de vetrollen van een anonieme vrouwenbuik worden leeggezogen. Op de andere zien we magere kinderen ergens in Afrika. Posters die doen denken aan inzamelacties voor rampen in de derde wereld sieren de wanden met teksten als: ‘Vet voor voedsel’, maar dan in het Turks. Het verband is direct gelegd: dit lichaamsvet gaat gerecycled naar arme landen, een vorm van liefdadigheid.

De informatiestand van IRFAK bevat een kast, beveiligd met hangsloten, waarin een pot ranzig (lichaams-)vet te zien is. Op de toonbank liggen repen in keurige wikkels; één reep is uitgepakt. Deze donkere ‘Wheat & Fat Nutrition Bar’ doet aan chocola denken. Op de website van IRFAK staan de ingrediënten vermeld: 30% tarwe, 35% suiker, 30% menselijk vet, 5% cacao. Voedselpakketten met vitaminen en mineralen liggen uitgestald. Al deze lekkernijen bevatten overtollig lichaamsvet, een prima drager om voedingsstoffen aan toe te voegen.

Kunstenares Mieke Smits (Tegelen, 1960), de CEO van IRFAK, geeft me een folder van Van Gerven & Van Iersel, cosmetische chirurgen, partners in het project. Voor deze fake-folder (de vormgeving is identiek aan een standaard bedrijfsfolder) heeft Conny P. uit Eindhoven zich laten portretteren voor en na liposuctie. „Ik ben meer dan tevreden met het resultaat, en als ik bedenk dat met mijn vet levens gered kunnen worden, vind ik dat fantastisch.”

Smits is niet de enige kunstenaar die werkt met lichaamsvet. De Chileense kunstenaar Marco Evaristti bakte gehaktballen in zijn eigen lichaamsvet. Zeep gemaakt van lichaamsvet van Berlusconi, haalde onlangs het nieuws: Berlusconi ontkent dat het van hem is en de kunstenaar stelt een DNA-test voor om de echtheid te bewijzen.

Het omzetten van menselijk vet in voedsel bestemd voor de derde wereld, maakt volgens Smits argwaan in de toeschouwer los en heeft associaties met kannibalisme. Met dit project becommentarieert de kunstenares de aan het begin van dit stukje genoemde tijdverschijnselen: ze presenteert het project als een cradle-to-cradle concept dat leidt tot een product dat eenvoudig te verdelen is in vluchtelingenkampen.

Smits onderscheidt zich van andere lichaamsvet-kunstenaars door overgewicht te koppelen aan wereldproblematiek als voedselhulp, liefdadigheid en recycling.

irfak.org/