Van alle drugs is alcohol het schadelijkst

Alcohol brengt meer schade toe aan de maatschappij dan cocaïne of heroïne. Ook als je de schade voor het individu optelt bij die voor de maatschappij, steekt alcohol met kop en schouders boven de andere 19 veelgebruikte drugs uit. De wettelijke classificatie van drugs komt maar matig overeen met de werkelijke risico’s.

Dat is de conclusie van een Britse studie die deze week is gepubliceerd in het tijdschrift The Lancet. Paddo’s bungelen in de ranglijst voor individuele plus sociale schade helemaal onderaan; tabak staat op zes. Een commissie van Britse experts gaf de verschillende drugs een score op basis van zestien criteria. De experts kwamen uit verschillende hoeken, waaronder justitie, onderwijs, sociologie en toxicologie. Voor individuele schade beoordeelden ze bijvoorbeeld sterfte en gezondheidsschade door de drugs zelf, drugsgerelateerde gezondheidsschade, mate van verslaving en verlies van sociale contacten. Wat betreft schade voor de maatschappij keken ze onder meer naar kosten voor gezondheidszorg, misdaad, buurtoverlast en milieukosten. Daarbij wogen ze de relatieve ernst van de schade mee, evenals het aantal gebruikers van de drug in kwestie.

Het RIVM heeft onlangs een vergelijkbaar rapport gepubliceerd voor de Nederlandse situatie. Dat verscheen in juli in European Addiction Research. “Daar kwam in grote lijnen hetzelfde uit”, zegt Jan van Amsterdam, hoofdauteur van die studie. “De meest gebruikte drugs leveren de meeste sociale schade. Dat geldt vooral voor alcohol, ecstasy en cannabis. En dan gaat het niet zozeer om criminaliteit, maar meer om zorgkosten en werkverzuim. Voor cannabis komen daar bijvoorbeeld leerproblemen bij, en voor alcohol verkeersproblemen en agressie.”

“Als alcohol een nieuwe drug zou zijn, dan zou het acuut verboden worden”, stelt Van Amsterdam. “Er is veel gezondheidsschade, en een grote groep gebruikers. Maar je kunt de wettelijke status van alcohol niet zomaar omgooien. Er spelen ook veel economische aspecten mee.” Hij pleit niet voor een alcoholverbod, „maar enige nuance is op zijn plek.”