Subsidie ABN voor ontslagen

ABN Amro vraagt subsidie aan Europa uit een fonds dat tegen de wil van Nederland is opgericht. Dat ligt gevoelig in Den Haag.

Een staatsbank die subsidie krijgt van de Europese Unie. Nota bene uit een fonds dat is opgericht tegen de wil van het toenmalige Nederlandse kabinet. Een subsidie die is aangevraagd zonder dat de Tweede Kamer hiervan op de hoogte is. Het is een kwestie die op zijn minst politiek gevoelig ligt in Den Haag.

ABN Amro heeft afgelopen maand bij het Europese Globaliseringsfonds een aanvraag ingediend voor een financiële ondersteuning van 5,2 miljoen euro bij het ontslag van 1.350 werknemers. Met het geld wil de bank de overbodige werknemers helpen bij het zoeken naar een nieuwe baan. Als ABN Amro de subsidie krijgt, moet de Nederlandse staat, die eigenaar is van de bank, nog eens 2,8 miljoen euro overmaken. Dit brengt het totale budget op 8 miljoen euro – circa 5.900 euro per werknemer.

Het kabinet was in 2007 erg kritisch over de instelling van een zogeheten ‘globaliseringsfonds’, een initiatief van voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie om financiële steun te geven aan lidstaten die te maken kregen met massaontslagen als gevolg van de globalisering. Het noodfonds, dat Europa een socialer gelaat moest geven, werd opgericht na het ‘nee’ tegen de Europese Grondwet in Nederland en Frankrijk, in 2005. Met de kredietcrisis zijn de subsidiecriteria vorig jaar verruimd, waardoor ook bedrijven die het slachtoffer zijn van de recessie in aanmerking komen.

Nederland wilde destijds scherper gaan toetsen of Brussel zich niet te veel met nationale zaken bemoeide, onder meer door de oprichting van een dergelijk noodfonds. De eurokritische houding van Nederland werd toen vertolkt door staatssecretaris Atzo Nicolaï (Europese Zaken, VVD) die liet weten minder te willen betalen aan Europa. „We waren inderdaad kritisch over de oprichting van een globaliseringsfonds”, zegt Nicolaï, momenteel lid van de Tweede Kamer. Over de aanvraag van ABN Amro wil hij zich niet uitspreken. „Over Europese zaken ga ik niet meer.” De aanvraag van ABN Amro is voorbereid door het ministerie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat dergelijke dossiers voor Europese subsidies behandelt. Op 5 oktober is de aanvraag – die de handtekening draagt van minister Piet Hein Donner (CDA), bevestigt een woordvoerder van het ministerie – ingediend bij het Europese Globaliseringsfonds. Donner is intussen opgevolgd door Henk Kamp (VVD).

ABN Amro wordt geleid door oud-minister van Financiën en voormalig VVD-politicus Gerrit Zalm, en is sinds de nationalisatie in het najaar van 2008 volledig in handen van de overheid. In het kantorennet werd intussen een duizendtal mensen weggesaneerd als gevolg van de integratie van Fortis Bank Nederland en het oude ABN Amro.

In Den Haag werd kritisch gereageerd door SP-kamerlid Harry van Bommel. „ABN Amro is een staatsbank en heeft als zodanig een voorbeeldfunctie. De bank zou een dergelijke subsidie niet moeten aanvragen als het niet strikt noodzakelijk is. En volgens mij kan ABN Amro de reorganisatie financieel prima zelf dragen”.

De financiële positie van de bank lijkt op het eerste gezicht precair. Er werd een verlies geleden van liefst 968 miljoen euro over de eerste helft van 2010 en ook over het gehele jaar zal de bank rode cijfers schrijven. Maar het verlies komt grotendeels door een eenmalige last, veroorzaakt door de kosten van de splitsing van Fortis Bank Nederland uit het moederconcern, de voorzieningen die met het vertrek van duizenden medewerkers gepaard gaan en de door de Europese Commissie afgedwongen verkoop van dochter HBU en een aantal grote regionale kantoren.

Het is curieus dat de bank nu een deel van deze kosten kan terugkrijgen van Brussel, zij het klein deel. Overigens boekte ABN Amro over de eerste zes maanden een winst van 325 miljoen euro als de eenmalige kosten buiten beschouwing worden gelaten.

Het uitzicht op geld van de EU lijkt goed nieuws voor de belastingbetaler, maar ook de enige aandeelhouder – de overheid – moet nog eens 2,8 miljoen afdragen als de subsidie doorgaat. De overheid stak al 30 miljard in ABN Amro. Eerst via de nationalisatie en later via kapitaalinjecties. De staat hoopt 4 miljard terug te krijgen via de verkoop van de verzekeringstak van Fortis en nog meer als ABN Amro over enkele jaren wordt geprivatiseerd.

    • Piet Depuydt
    • Heleen de Graaf