Snel stijgende koperprijs ontketent 'rode goudkoorts'

Koper wordt gezien als de barometer van de economie. De prijs stijgt al maanden. Onder beleggers is een nieuwe ‘rode goudkoorts’ uitgebroken.

Kopererts wordt weleens ‘Dr. Copper’ genoemd. Of de ultieme conjunctuuranalist. Het enige metaal ‘met een PhD in economie’ omdat het perfect voorspelt hoe de economie zich zal ontwikkelen.

De waarde van het industriële basismetaal stijgt al maanden. Voor het eerst sinds de val van Lehman Brothers – in september 2008 – werd er afgelopen week weer 8.500 dollar (circa 6.000 euro) betaald voor één ton koper. Is die prijsstijging een voorbode van een nieuwe economische hausse? Die vraag brandt op vele lippen.

„In amper één jaar tijd is de wereldwijde vraag naar koper met 1,7 miljoen ton gestegen”, stellen analisten van Royal Bank of Scotland in een recent rapport over de grondstoffenbranche. Daarmee is de krimp van de vraag tijdens de recessie van 2008 en 2009 ruimschoots goedgemaakt.

Beleggers in het metaal, en dat zijn er steeds meer, hoeven zich geen zorgen te maken, aldus RBS. Voor dit jaar wordt gerekend op een toename van de vraag met 10 procent tot 18,5 miljoen ton – het hoogste groeitempo in dertig jaar. De bereidheid van de Amerikaanse centrale bank om de geldkraan open te draaien en de lage koers van de dollar (die de handelswaarde van het metaal goedkoper maakt) vijzelen de vraag op.

Toch is er meer aan de hand. In 2002 vond een stille revolutie plaats in de markt voor koper. China nam toen de rol van de Verenigde Staten als grootste koperconsument over, en de gevolgen daarvan zijn nu haarscherp zichtbaar. De drijvende kracht voor de consumptie van koper ligt niet meer in het Westen maar in het Oosten.

Zelfs bij een ‘dubbele dip’, een terugval van de Amerikaanse economie in een recessie, zal de mondiale vraag naar koper nog steeds structureel toenemen, verwachten experts. „De economische perikelen in de VS zijn voor koper een randgebeuren geworden”, aldus Nick Moore, hoofd grondstoffenstrategie bij RBS. „China is de sleutel.”

Als basisgrondstof is koper onmisbaar in tal van dagelijkse producten zoals laptops, mobiele telefoons en straks ook auto’s met hybride aandrijving. Om een windmolen te laten draaien is circa 200 kilometer koperdraad nodig. Ook in de constructie van gebouwen, bruggen en wegen wordt het metaal, omwille van zijn corrosiebestendigheid, intensief gebruikt.

Twintig jaar geleden was het koperverbruik in Amerika drie maal zo hoog als in China. Dit jaar zal de Chinese consumptie van het rode metaal toenemen tot 6,95 miljoen ton: dat is vier keer zoveel als in de VS en goed voor bijna 40 procent van de wereldwijde vraag.

Tijdens de recessie van 2008 en 2009 kromp het verbruik van koper met 1,2 miljoen ton of circa 7 procent. De niet-Chinese vraag daalde zelfs met een vijfde. Eigenlijk was dit een zegen, stellen experts nu. Door die forse inzinking kwam een einde aan een vijf jaar lange krappe marktsituatie waarbij de vraag naar koper structureel hoger was dan het aanbod.

Een heropleving van de economie dreigt het overschot aan koper dat nu in de markt zit – geschat op circa 1,55 miljoen ton – snel op te gebruiken. De koperindustrie die het ruwe metaal verwerkt tot bruikbare halffabrikaten draait nu op 80 procent van haar capaciteit. Hier kan de productie nog opgevoerd worden. Aan de zijde van de mijnbouwers is er echter een flessenhals omdat koper van goede kwaliteit moeilijk te vinden is.

Cijfers van de Copper Study Group tonen aan dat slechts 78 procent van de beschikbare mijncapaciteit in gebruik was in de eerste helft van dit jaar. In de periode 1996-2001 was dat nog 93 procent. Er wordt steeds minder zuivere koper gedolven. De meest geschikte ertslagen raken uitgeput. In Chili, dat goed is voor 35 procent van de mondiale mijnproductie, is die negatieve ontwikkeling al twintig jaar aan de gang.

De markt voor het industriële basismetaal kan uit balans raken door de haperende aanvoer. Grondstoffenexperts van investeringsbank Goldman Sachs gaan nu al uit van een acuut tekort in 2011. Die krapte kan de prijs in twaalf maanden tijd doen exploderen tot 11.000 dollar per ton, zo stellen zij in een rapport dat twee weken geleden verscheen, en “wellicht is dit niet de piek”.

De koperkrapte kan tot gevolg hebben dat grootgebruikers sneller moeten overschakelen op substituten voor koper, zoals aluminium. Een spotprijs (voor de handel op dagbasis) op de Londense metaalbeurs van 13.500 dollar per ton – 60 procent boven de piek van 2008 – wordt niet uitgesloten door Goldman Sachs. Genoeg om bij beleggers een nieuwe ‘rode goudkoorts’ te ontketenen.

    • Piet Depuydt