Magneetsprong en wiebelbord

In de aanloop naar Sinterklaasavond bespreekt Hendrik Spiering elke week nieuw spelletjes. Zoals het wiebelende bordspel Wobble, bedacht door de vrachtwagenchauffeur Ad Bruynzeel.

Het fascinerende magnetenspelletje Jishaku is officieel voor 14 jaar en ouder. Onbegrijpelijk! Ik ken een vijfjarig meisje dat al onmiddellijk fijne kneepjes van het spel beheerst. Namelijk: dek de open plekken af en dwing je tegenstander zijn magneten naast andere magneten te leggen. Simpel genoeg. Jishaku (Japans voor magneet) is snel te leren en snel te spelen, in vijf minuten kan het gedaan zijn.

Op een speelbord van foam leg je om de beurt een magneet in een kuiltje. Met zijn tweeën begin je met ieder negen magneten. Maar het kan ook prima met drie (ieder zes magneten). Het spel is: als in jouw beurt twee of meer magneten tegen elkaar springen, moet je die ‘plakkers’ erbij in je hand nemen. Pech, want wie het eerst zijn stenen kwijt is heeft gewonnen.

Het is een geheimzinnig en spannend spel. De magneten verschillen in sterkte en niet te zien is waar de noord- of zuidpool zit. Op het bord bewegen de magneten daardoor vaak onvoorspelbaar. Wie met zijn magneet boven het bord zoekt naar een plekje, ziet de liggende magneten begerig meebuigen. Zoals in een horrorfilm stenen tot leven komen.

En als dan toch met zorgvuldige en voorzichtige handbeweging een magneet is gevleid op een moeilijk plekje zonder dat de buurmagneten erop springen, voelt het als een wonder. Alles ligt dan klaar voor de klap die onherroepelijk in de volgende beurt zal volgen. In die combinatie van positiespel en stille actie doet Jishaku in de verte denken aan het Japanse spel Go. Vandaar misschien de Japanse naam.

Want Jishaku is niet Japans, maar bedacht door een Amerikaanse elektrotechnische ingenieur, Steven Velte, op basis van de lol die hij en zijn dochters hadden met springende magneetjes. In Nederland wordt het op de markt gebracht door Identity Games.

Die firma heeft dit jaar ook een ander succesvol en simpel spel uitgebracht, Wobble, ook al bedacht door een niet-professionele spelletjesmaker: de vrachtwagenchauffeur Ad Bruynzeel. ‘Alias opa Wobble’, zo meldt de joviaal ogende 66-jarige op zijn website. Op die site toont hij zijn spelletjesgekte, maar de meeste aandacht gaat er uit naar diesel en stoere truckersverhalen (met ook veel foto’s van Ad met zijn trucks in de jaren zeventig en tachtig).

Net als het magnetenspel van Velte en zijn dochters is het wiebelspelletje van Bruynzeel een perfect leuk spel. Het is zo simpel dat het verbaast dat het nu pas bedacht is. Het vierkante bord rust wiebelig op een ronde onderkant. In iedere hoek zit een gat waarin een balletje past. Wie aan de beurt is kan met fiches op de rand van het bord het evenwicht veranderen, zodat het bord gaat scheefhangen en het balletje naar het juiste gaatje kan rollen. Wie het eerst een bal in alle vier gaten heeft gespeeld (in een vooraf bepaalde volgorde) heeft gewonnen. Al gauw is duidelijk dat wie zijn fiches flink hard op de rand laat vallen het bord eerder in beweging krijgt dan iemand die rustig aan doet. De regels zijn duidelijk, maar het spel is even manipuleerbaar als mikado. Een vrolijk spel voor café en keukentafel.

En op die keukentafel voor snelle leuke spelletjes kan ook Logan Stones worden gezet. Het verscheen vorig jaar en is een snel aanleg- en verplaatsspelletje met mooie bakelieten zeshoekige stenen. Op de bovenkant staat telkens een ander symbool dan op de onderkant. Er zijn drie symbolen: papier, steen en schaar. Met de cirkelhiërarchie van het bekende kinderspelletje (dat met de handen wordt gespeeld): papier pakt de steen in, steen maakt de schaar bot maar de schaar knipt weer het papier stuk. En op basis van die volgorde moet in Logan Stones een nieuw aangelegde steen er voor zorgen dat een steen die er al ligt wordt omgedraaid en dus een ander symbool wordt omgedraaid. Dat licht chaotische veranderpatroon leidt tot grote spanning in het spel. Wie het eerst vier dezelfde symbolen op een rij krijgt, wint.

Jishaku € 20, Wobble €25 (uitgaven Identity Games) Logan Stones € 25 (Vendetta Games)