Leers zet villa 'onvoldoende op afstand'

Minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel, CDA) heeft zijn financiële belangen onvoldoende op afstand gezet. Dat is in strijd met de door voormalig minister-president Balkenende geïntroduceerde ministerscode.

Dat concludeert hoogleraar staats- en bestuursrecht Margriet Overkleeft-Verburg van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Haar kritiek richt zich op de afwikkeling van de kwestie rond de Bulgaarse vakantievilla, die aanleiding was voor het ontslag van Leers als burgemeester van Maastricht.

Ministers dienen voor hun aantreden financiële en zakelijke belangen af te stoten of op afstand te plaatsen. Twee dagen voordat hij minister werd, richtte Leers de stichting Fiducia Trajectum op. Die behartigt de claim van 270.000 euro die hij heeft op een Bulgaars bedrijf dat zijn villa niet leverde.

Leers houdt in de gekozen constructie de mogelijkheid om invloed uit te oefenen. Hij heeft als enige certificaathouder zeggenschap over het bestuur van de stichting. De ministerscode, in 2002 in een brief aan de Tweede Kamer door Balkenende vastgelegd, bepaalt dat het op afstand zetten van de belangen „zodanig [is] dat tijdens de ambtsperiode hierop geen enkele invloed kan worden uitgeoefend”.

Overkleeft: „De discussie is vergelijkbaar met die rondom het huis van de kroonprins in Mozambique. De certificaathouder van de stichting houdt volgens de akte zeggenschap via benoemingen, ontslagen en nog op een paar andere punten. Bij Leers moeten heel zware eisen gesteld worden. Je moet werkelijk voor het maximum gaan. Ook gezien Leers’ portefeuille waarin hij van doen heeft met Bulgarije.” De Haagse wethouder Marnix Norder (PvdA) klaagde gisteren over een „tsunami van Oost-Europeanen” en noemde nadrukkelijk Bulgaren.

Overkleeft: „Om elke schijn te vermijden, moet tussen Leers en de stichting een betonnen muur worden opgetrokken. Nu is dat een muur met nog een paar openingen. Die moeten zo snel mogelijk gerepareerd worden.”

Overigens blijkt ook het managementbedrijf van Leers niet volgens de ministerscode op afstand is gezet. Een week na zijn installatie tot minister werd een van zijn dochters directeur van het bedrijf, De Vijfde Berg Management BV. Volgens de richtlijn mogen familieleden geen bestuurder zijn.

Een woordvoerder van premier Rutte bevestigt dat Leers zijn belangen op afstand moet zetten, zoals in 2002 is afgesproken. „De uitvoering daarvan is een verantwoordelijkheid van de minister zelf. Als er vragen over komen, zullen we kijken hoe het zit.”

Die vragen zijn gesteld door Kamerlid Van Gent (GroenLinks) aan premier Rutte. Leers zegt via een woordvoerster de kwestie in beraad te hebben. Hij zou vanmiddag met een verklaring komen.