Aan het bluffen? Dat kun je zien op scans

Bluft een persoon of niet? Het verschil is te zien op een fMRI-scan (functional magnetic resonance imaging). Zo’n scan brengt de activiteit van verschillende hersengebieden in beeld terwijl iemand een taak uitvoert. Amerikaanse onderzoekers lieten 38 paren van proefpersonen zestig keer een eenvoudig onderhandelingsspelletje met elkaar spelen. Daaruit bleek dat de hersenactiviteit van bluffers er heel anders uitziet dan die van mensen die eerlijk spelen of de meest veilige strategie hanteren. Ook werd duidelijk dat die drie categorieën scherp van elkaar te onderscheiden zijn en constant zijn: mensen hangen duidelijk een van de drie strategieën aan en blijven die trouw. Het onderzoek verschijnt deze week online in Proceedings of the National Academy of Sciences (early edition). Bluffen, zo schrijven de onderzoekers, doet een beroep op een aantal specifieke vaardigheden. Je moet complexe beslissingen kunnen nemen, doelgericht zijn en je goed kunnen voorstellen hoe andere mensen jouw situatie of strategie inschatten. Bij die eigenschappen spelen twee hersengebieden een belangrijke rol: het voorste deel van de hersenschors (de prefrontale cortex) en de overgang tussen de slaap- en de wandbeenkwabben (de temporopariëtale junctie). Beide hersengebieden waren bij de bluffers dan ook actiever dan bij de andere twee groepen: de eerlijke en de veilige, die op de scans niet van elkaar te onderscheiden waren. Mensen die bluffen zijn overigens niet per se intelligenter of maatschappelijk succesvoller dan mensen die liever veilig of waarheidsgetrouw spelen. Die drie categorieën spelers hebben gemiddeld hetzelfde IQ en dezelfde sociaal-economische status.