Youps 'Ware woorden'

Komieken zoeken het hogerop. Voormalig stand-up comedian Jon Stewart heeft met zijn Daily Show inmiddels bereikt dat hij gezien wordt als een van de betrouwbaarste bronnen voor nieuws, en ook Youp van ’t Hek pikt het niet langer. De pretenties van de Amerikaan gaan weliswaar iets verder: hij richt zijn pijlen op de verrotte politieke cultuur, Van ’t Hek probeert voorlopig niet meer te bereiken dan dat mensen die naar een helpdesk bellen een beetje fatsoenlijk te woord worden gestaan.

Maar beiden raken onmiskenbaar een snaar: Stewart trok een kleine 200.000 mensen naar Washington voor zijn demonstratie voor het gezond verstand en op Twitter volgen al ruim 63.000 mensen Van ’t Heks strijd tegen de onbeschofte helpdesk.

Cynische reacties vallen beiden uiteraard ook ten deel. Is Stewart nog wel grappig als hij integer probeert te zijn? En is de timing van Van ’t Heks actie niet buitengewoon handig nu Carré weer vol moet en er een nieuw boekje ligt? Onzinnige aantijgingen in beide gevallen. Want Stewart is erg grappig en Carré loopt al jaren vol voor Van ’t Hek, die zich om de verkoop van zijn boeken eveneens geen zorgen hoeft te maken.

De formule is vertrouwd: een stapel columns, een simpel omslag: je weet wat je krijgt – en dat is precies wat de lezer wil, want de eerste druk van Ware woorden (Thomas Rap, € 8,50) beslaat alweer 100.000 exemplaren (de ‘hoogste nieuwe binnenkomer’ in de CPNB bestsellerlijst, op plek 7), een opmerkelijke prestatie voor stukjes die je bijna allemaal in NRC Handelsblad kon lezen.

Net als bij de helpdeskactie is deze verzameling ook een goed aanvoelen van de tijdgeest, waarin breed gedeelde ergernissen worden behandeld als het gekakel in talkshows (‘Tokshow, allemaal kippen’, grapte concurrent Freek al jaren geleden), wegwerkzaamheden waar niet aan de weg gewerkt wordt, de wisselstoringen bij de NS (en Sven Kramer), de zelfverrijking van Rijkman Groenink, seksueel misbruik in de Katholieke Kerk (‘Aarsbisschoppen’), Patty Brard in de Playboy, enzovoorts. Geen kwestie waar we ons afgelopen jaar druk om maakten of we kunnen er in Ware woorden nog een relativerende beschrijving van lezen. Een doorlopende oudejaarsconference, Het aanzien volgens Youp.

En al deze elementen gaan natuurlijk op voor de helpdesk, waar zaterdag de tweede column aan werd gewijd: ‘Ik proef aan alles dat men het niet meer pikt en dat er iets gaat gebeuren. De laatste weken lees ik veel over Buckler dat ik ooit uit de markt zou hebben geprezen. Freddy Heineken zei vlak voor zijn dood een beetje lacherig tegen mij: „Youpie, je had gelijk, het was gewoon niet te zuipen!” We zijn begonnen.’

Dat klinkt als het begin van een politieke campagne: change you can believe in voor de servicemedewerkers van T-Mobile.

Toef Jaeger