Twijfel over Portugal houdt aan

Ondanks een akkoord over de begroting ziet Portugal de rente op staatsobligaties weer oplopen. Oorzaak: het Europese akkoord voor nieuwe reddingsacties.

En opnieuw stijgt de rente op Portugese staatsleningen. Na een moeizaam bereikt compromis tussen de regering en de oppositie, schoot de rente die de overheid moet betalen op leningen met een looptijd van tien jaar omhoog. Die rente ligt nu ruim boven de 6 procent.

De schuldige woont in dit geval niet in Lissabon, maar in Brussel. Het vorige week bereikte compromis over de financiering van toekomstige reddingsoperaties voor de zwakke Europese landen, is de oorzaak van de nieuwe onrust. Die treft overigens niet alleen Portugal, maar ook Ierland. Het nieuwe plan impliceert dat beleggers in Europese staatsobligaties een groter risico lopen als er opnieuw een land moet worden gered zoals eerder dit jaar Griekenland. Dit risico vertaalt zich in hogere rentes. Zie daar het probleem voor Portugal.

Aanvaarding van de begroting, die in bezuinigingen en verscheidene lastenverzwaringen voorziet, werd door marktpartijen als cruciaal gezien voor kredietwaardigheid van Portugal en daarmee voor de stabiliteit van de hele eurozone. Sinds het uitbreken van de Griekse schuldencrisis geldt Portugal als volgende land in de periferie van de eurozone dat zou kunnen omvallen.

Toen begrotingsonderhandelingen tussen regering en de grootste oppositiepartij PSD woensdag stukliepen, werd het land dan ook meteen door de internationale geldmarkten op de korrel genomen. De rente die overheid en bedrijfsleven moesten betalen over nieuwe buitenlandse leningen schoot omhoog.

Donderdag en vrijdag praatten Europese regeringsleiders tijdens de eurotop in Brussel in op de socialistische premier Sócrates om zijn begroting veilig te stellen. Ook PSD-leider Pedro Passos Coelho, die er een bijeenkomst van de Europese Volkspartij (EPP) bijwoonde, zou in Brussel door collega-politici zwaar onder druk zijn gezet.

Op aandringen van de Portugese president Aníbal Cavaco Silva werden de onderhandelingen vrijdagavond vervolgens hervat. Deze vonden plaats in het huis van ex-minister van Financiën, Eduardo Catroga (PSD). Namens de regering onderhandelde de huidige minister van Financiën, Fernando Teixeira dos Santos.

Met het toen bereikte akkoord is Portugal niet uit de gevarenzone. Niet alleen het relatief hoge begrotingstekort verontrust buitenlandse geldschieters, maar ook de slechte groeiperspectieven en het structurele verlies aan concurrentiekracht in de afgelopen jaren. De maatregelen die de regering nu neemt om de bezorgdheid over het tekort weg te nemen, zullen het land in een diepe recessie duwen.

Vanochtend steeg de rente op Portugese staatsobligaties alweer licht: een teken dat de twijfel blijft leven of de Portugese overheid en bankwezen op de middenlange termijn wel kredietwaardig zijn.