Rotterdam krijgt te weinig terug

Rotterdam dreigt het eigen filmfonds op te heffen. Tot woede van producenten en documentairemakers. „Het fonds levert te weinig op”, zegt wethouder Schrijer.

Acteur Jackie Chan en de Rotterdamse skyline in door Chan zelf geregiseerde film 'Who Am I?' uit 1998. Columbia Tristar / The Kobal Who Am I? / --Ngo Hai Sui (1998) Pers: Jackie Chan Dir: Benny & Jackie Chan Ref: WHO040AA Photo Credit: [ Columbia Tristar / The Kobal Collection ] Editorial use only related to cinema, television and personalities. Not for cover use, advertising or fictional works without specific prior agreement The Picture Desk

Hij waande zich afgelopen zomer ongewild de hoofdpersoon in de slotscène van een slechte B-film. Nooit wat gehoord over een naderend einde en „ineens blijkt het doodleuk einde verhaal”. De mededeling voelde als een mes in zijn rug. „Onbehoorlijk bestuur, andere woorden heb ik er niet voor.”

Directeur Jacques van Heijningen van het Rotterdam Media Fonds (RMF) is boos, en hij is niet de enige. Als het aan het stadsbestuur ligt, wordt het lokale filmfonds over anderhalf jaar opgedoekt. Op advies van het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam, dat het college in juli adviseerde de jaarlijkse subsidie (2,4 miljoen euro) voor komend jaar al te halveren. Vanaf 2012 zou Van Heijningen helemaal geen overheidsgeld meer moeten krijgen.

Diverse producenten en documentairemakers uit zowel binnen- als buitenland hebben protest aangetekend tegen de bezuinigingsmaatregel. De Rotterdamse gemeenteraad neemt volgende week donderdag een beslissing tijdens de begrotingsbehandeling. Een meerderheid lijkt zich achter het voorstel te scharen. De tweede stad van Nederland staat voor een forse saneringsopgave: 593 miljoen euro in vier jaar.

Rotterdam voert sinds 1996 een voor Nederlandse begrippen uniek stimuleringsbeleid voor de audiovisuele sector. Producenten kunnen aan de slag in de havenstad tegen relatief aantrekkelijke voorwaarden in de vorm van een ‘zachte lening’. Weten zij met hun film of documentaire een – vooraf bepaalde – omzet te behalen, dan storten zij het geld terug. Blijft het publiek weg, dan hoeft het bedrag niet te worden terugbetaald. Voorbeelden zijn onder meer de komische actiefilm Spion van Oranje (2009) en de tv-serie Spoorloos Verdwenen (2006-2008).

In ruil voor de financiële steun profiteert de Rotterdamse economie van de noodzakelijke extra uitgaven die productiemaatschappijen verplicht zijn te doen in de stad. Van cateraars tot vervoersbedrijven, van cameraploegen tot licht- en geluidstechnici. „Wij genereren werk en dus geld”, zegt Van Heijningen. Elke uitgegeven euro keert volgens hem in drievoud terug. Tegenover de raad rekenden zijn sympathisanten en hij het vorige week nog maar eens voor: in ruim tien jaar gaf de stad 25 miljoen uit en kreeg daar indirect 80 miljoen voor terug.

Wethouder Dominic Schrijer (werk en lokale economie, PvdA) is niet onder de indruk van die cijfers. „Het fonds levert domweg te weinig op. In al die jaren is slechts 400.000 euro terugbetaald.” Van een botte liquidatie van het RMF wil hij niet spreken. „Sterker nog: we zijn bereid na te denken of we de pijn voor komend jaar nog wat kunnen verzachten.” Maar daarna vervalt de steun, stelt Schrijer. „Wij geloven in de creatieve economie, maar leggen de komende jaren de nadruk op architectuur, design en nieuwe media.”

Net als Van Heijningen voelt ook RMF-bestuursvoorzitter Anneke van Leeuwen zich „lelijk in de maling genomen”. Op last van de gemeente moest het fonds ruim twee jaar geleden allerlei bestuurlijke hervormingen doorvoeren. „Dat heeft heel veel tijd, geld en energie gekost, en dan nu ineens de aankondiging: sorry, we trekken de stekker eruit.” Van Leeuwen hekelt de keuzes van de stad. „Men telt 13 miljoen neer voor de start van een eenmalig evenement als de Tour de France, waarvan ondernemers zeggen: leuk, maar het heeft mij niets opgeleverd want de hele stad zat potdicht.”

Ook D66-raadslid Brenda Dirkse waarschuwt voor economische schade. „Die overstijgt de kosten die de gemeente maakt.” Dirkse vreest dat opheffing van het RFM leidt tot een uittocht van hoogopgeleiden en dus leegstand. „Wees zuinig op die zzp’ers die hier wonen en hun kinderen op zwarte scholen doen. Die heeft Rotterdam hard nodig.”

Filmmaker Dick Rijneke daarentegen is niet rouwig om het dreigende failliet. „Maar het is wel doodzonde voor de stad.” Rijneke ligt al jaren overhoop met het fonds. Zijn vijfhonderd pagina’s tellende bezwaarschrift ligt bij de klachtencommissie. Het RMF heeft de teloorgang grotendeels aan zichzelf te wijten, meent Rijneke. „De willekeur regeerde.”