'Oneerlijke verkiezing maakt ons niet uit'

De oppositie in Birma is verdeeld over de strategie bij de verkiezingen van zondag. De oude partij van Aung San Suu Kyi boycot de strijd, anderen vinden dat ze juist moeten meedoen.

Khin Maung Swe, leader of the National Democratic Force party, formed by renegade members of pro-democracy leader Aun San Suu Kyi's former party, delivers a speech at the opening of the party's branch office Thursday, Oct. 28, 2010, in Yangon, Myanmar. Myanmar's ruling junta billed the election scheduled for Nov. 7 as a key step toward democracy after five decades of military rule. But critics say that oppressive rules governing campaigning, the repression of the main opposition party and the new Constitution insures that the military will continue its commanding role after the polls. (AP Photo/Khin Maung Win)

Khin Maung Swe is druk bezig met campagnevoeren. Het door hem opgerichte Nationaal Democratisch Front (NDF) is de grootste oppositiepartij bij de verkiezingen in Birma, deze zondag. De middelen zijn beperkt; zo heeft de NDF slechts geld om 20.000 foldertjes te drukken, vertelt hij telefonisch vanuit Rangoon. De partij neemt het op tegen de goed geoliede machine van de junta, die onder de naam Uniepartij voor Solidariteit en Ontwikkeling (USDP) zo goed als zeker aan de macht blijft.

Daarbij worstelt Khin Maung Swe met zijn voormalige partijgenoten. De NDF ontstond nadat oppositieleidster Aung San Suu Kyi aankondigde dat haar partij Nationale Liga voor Democratie (NLD) de verkiezingen zal boycotten. De NLD werd toen door het regime opgeheven. Khin Maung Swe en enkele andere NLD-leden splitsten zich af om alsnog mee te doen. „Wij willen van onszelf geen politieke helden maken. Wij willen onze mensen dienen.”

Waarom denkt u dat het beter is om wel mee te doen?

„We zijn twintig jaar lang de partij geweest van de confrontatie en dat heeft geen enkel voordeel gebracht voor onze mensen. We lopen mijlenver achter, bij elk lijstje van ontwikkeling of economische groei bungelen we onderaan. Daarom hebben we gekozen voor deze inpopulaire politieke weg. Ook al zijn de verkiezingen onrechtvaardig en oneerlijk, dat maakt ons niet uit.”

Hoe verloopt de campagne?

„Er zijn veel meer beperkingen dan bij de laatste verkiezingen twintig jaar geleden. Het is niet toegestaan toespraken te houden in de openbare ruimte. Maar een bijeenkomst beleggen in een stadhuis of voetbalstadium is duur en mijn mensen hebben niet veel geld. Zo’n soort campagne kunnen we dus niet voeren. Nu praten we met mensen op straat terwijl we folders uitdelen.”

Komt de NDF genoeg in de media?

„Met lokale media is het geen probleem. Journalisten komen naar ons kantoor om ons te interviewen. Maar media van de oppositie in ballingsschap zoals Democratic Voice of Burma en The Irrawaddy geven onze partij nauwelijks aandacht. Hun hoofdredacteuren vinden dat we niet zouden moeten meedoen met de verkiezingen. Ze vragen nooit wat we doen, maar als de NLD iets zegt, zenden ze dat overal uit.”

Wat is het verschil tussen de NDF en de andere grote oppositiepartij: de Democratische Partij?

„Er is niet veel verschil. We hebben een groep gevormd van zes echte oppositiepartijen: drie van etnische groepen en drie gewone. Met die groep van zes partijen kunnen we bijna 400 zetels winnen, 30 procent van het totaal.

„Er zijn veel partijen die met hun emblemen en vlaggen zeggen dat ze de oppositie vertegenwoordigen. Maar eigenlijk staan sommige daarvan aan de andere kant. De mensen weten gelukkig heel goed welke partijen echt democratisch zijn en welke niet.”

De partij van het regime heeft kandidaten voor bijna alle 1.157 zetels die op het spel staan, uw partij heeft er 163. Hoe komt dat?

„Ze hebben ons maar twee weken gegeven om kandidaten te vinden. Een ander probleem was dat elke kandidaat 500 dollar moest betalen om zich te registreren. Er zijn wel donoren naar ons toegekomen met geld voor kandidaten in een bepaalde staat. Zo hebben we het een beetje opgelost. Die donoren zijn vrienden uit de zakenwereld, maar ze willen niet dat hun namen bekend worden. Ze zijn bang voor problemen. Het gaat niet om veel geld. We mogen alleen geld aannemen in de lokale munt kyat: geen dollars, dat is illegaal.

„De NLD heeft ons ook problemen bezorgd met het vinden van kandidaten, want die heeft tegen zijn leden gezegd dat ze ons niet moeten helpen. Sommige leden vroegen ze zelfs daarvoor te tekenen. De NLD heeft nog steeds een sterke positie. Dat heeft mensen in de war gemaakt: moeten ze zich nu bij ons voegen of bij de NLD?

„Slechts een kwart van onze kandidaten is oud-NLD; de rest bestaat uit gewone burgers. Sommigen zijn familie, sommigen komen uit een religieuze groep, sommigen zijn voormalige politieke gevangenen.”

Heeft u er last van dat de NLD kiezers oproept om niet te stemmen?

„De NLD gaat naar het platteland om het idee van een boycot te verspreiden. Maar ik denk niet dat ze veel succes zullen hebben, want de mensen accepteren hun visie niet. Die zijn klaar om naar het stemhokje te gaan.

„De laatste weken is het bewustzijn van mensen veel groter geworden. Overal worden onze kandidaten met blijheid en enthousiasme welkom geheten. Mensen komen van verre om ons te ontmoeten en ze willen stapels folders meenemen om zelf uit te delen.”

Betekent dit dat de invloed van Aung San Suu Kyi afneemt?

„De invloed van Aung San Suu Kyi zal nooit verdwijnen. Ook al kiest ze de verkeerde politieke kant. Maar zij zegt ook niet dat mensen niet mogen stemmen. Ze zegt alleen dat mensen het recht hebben om niet te stemmen.”

Was het een grote teleurstelling, dat Aung San Suu Kyi uw partij niet steunt?

„Dat valt wel mee. Aung San Suu Kyi blijft voor altijd onze leider. Maar ze zit vast. Ze kan het nieuws niet volgen, ze is afhankelijk van de gecensureerde radio. Daardoor is ze ook niet van alles even goed op de hoogte.”