Nieuwe getuigen: Poch vloog geen dodenvlucht

Een Argentijnse onderzoeksrechter zal binnen twee weken vier à vijf getuigen horen die de beschuldigingen dat piloot Julio Poch ongeveer zeshonderd politieke gevangen in zee heeft gedumpt, weerspreken. De rechter onderzoekt of Poch de gevangenen op deze manier heeft gedood tijdens het regime van de Argentijnse dictator Jorge Videla in de jaren 80.

Behalve de twee piloten die een jaar geleden met beschuldigingen tegen Poch kwamen, roept de onderzoeksrechter deze vier à vijf getuigen op, die verklaringen afgeven „die compleet haaks staan” op die van de andere twee, zegt Geert Jan Knoops, advocaat van Poch. De advocaat heeft aan deze getuigen, ex-collega’s van de piloot die tot vorig jaar voor Transavia vloog, gevraagd een verklaring af te leggen. De onderzoeksrechter zal ook beter gegevens uit de logboeken over dit soort vluchten in zijn onderzoek moeten betrekken, heeft het gerechtshof in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires afgelopen vrijdag bepaald.

Dit hof heeft laten weten dat de onderzoeksrechter in deze zaak tot nu toe weinig concrete aanwijzingen heeft om Poch nog veel langer vast te houden. Het hof merkte op dat de belastende opmerkingen over de zogenoemde dodenvluchten van een ex-collega van Poch tijdens een diner in 2003 op het Indonesische eiland Bali geen rechtskracht hebben. Twee mensen die daarbij aanwezig waren, de getuigen die binnenkort weer worden gehoord, zeggen dat Poch de dodenvluchten wel heeft uitgevoerd.

Het gerechtshof in Buenos Aires wil vaart maken met het onderzoek. Poch zit al veertien maanden vast, aanvankelijk in Spanje, nu in Argentinië. Om snel tot getuigenverhoren te komen, worden de ex-collega’s van Poch gehoord via een videoverbinding. Poch blijft voorlopig gevangen, omdat zowel het hof als de onderzoeksrechter eerst de getuigenverhoren wil afwachten. Knoops meent dat de onderzoeksrechter of het hof kort na de verhoren besluit of Poch langer moet worden vervolgd. Knoops zegt niet of met het recente besluit van het hof de vrijlating van zijn cliënt dichterbij is gekomen.

Emeritus hoogleraar internationaal recht van de universiteit van Maastricht, Theo van Boven, dacht vorig jaar dat justitie een „sterke zaak” had, maar hij vindt het nu „moeilijk om te zeggen” of Poch schuldig is. Van Boven adviseerde de Nederlandse politie hoe ze deze zaak samen met de Argentijnse autoriteiten kon oppakken. Van Boven was eerder in Argentinië getuige in rechtszaken tegen voormalige leiders. Volgens Van Boven is er tot nu toe één piloot veroordeeld voor ‘doodsvluchten’. Deze man kreeg hiervoor enkele malen levenslange gevangenisstraf.

Een Argentijnse commissie rekende in de jaren 80 uit dat er tijdens de dictaturen ongeveer 9.000 politieke tegenstanders spoorloos verdwenen, deels door ze levend, dood of gedrogeerd uit vliegtuigen in zee te gooien. Andere organisaties schatten het aantal verdwijningen in Argentinië in die periode op 10.000 à 30.000.

Advocaat Knoops zegt dat Poch ondanks zijn situatie „zeer strijdlustig en zeer helder is, maar wel verbitterd over de hele gang van zaken”. De verdachte heeft hem laten weten dat hij „vol hoop en vertrouwen” is over de afloop van het gerechtelijke onderzoek. Knoops zegt dat hij bezig is met „vervolgprocedures”. Hij wil niet zeggen of dat betekent dat hij een financiële claim zal eisen als de vervolging van Poch wordt opgeheven. „Dat kan”, zegt Knoops.