IJstijd-Picasso tekende vaker

De Venus van Predmosti Journal of Archaeological Science, doi:10.1016/j.jas.2010.10.019

Van een mysterieuze ingekraste tekening uit de IJstijd, die altijd als een unicum werd beschouwd, is een tweede exemplaar gevonden. Zó sterk lijkt deze tweede tekening op de eerste dat de onderzoekers vermoeden dat het wel eens om twee tekeningen door één persoon kan gaan. Beide ingekraste tekeningen zijn tussen de 25.000 en 28.000 jaar oud. In een artikel in het vakblad Journal of Archaeological Science (online 27 oktober) schrijven drie archeologen onder leiding van Francesco d’Errico dat het daarom kan gaan om het oudste bekende oeuvre van één persoon: de Meester of Meesteres van de Schematische Venussen.

De prehistorische Venus van Predmosti, ingekrast in een mammoettand, geldt al sinds 1895 als een van de vreemdste afbeeldingen uit de IJstijd: onmiskenbaar een vrouw, maar in geometrische vormen, met een driehoekig hoofd en ellipsen als borsten, buik en heupen. Meer Picasso dan oermens, in Tsjechië tijdens de laatste IJstijd.

Maar nu is in een particuliere collectie in Frankrijk een tweede tekening gevonden, met een traceerbare herkomst uit Predmosti en eveneens 25.000 tot 28.000 jaar oud. Op grond van nauwkeurig onderzoek van de ouderdomsslijtages en andere fysieke eigenschappen achten d’Errico en zijn collega’s het onwaarschijnlijk dat het hier om een moderne grap gaat. Het tweede werk lijkt sprekend op het eerste en is ingekrast op een bot.

Er zijn vele ‘Venussen’ bekend uit de IJstijd, vaak met opvallend dikke dijen en borsten, maar ze zijn er ook in slankere varianten. Sommigen lijken kleding te dragen. Over wat ze betekenen is niets met zekerheid bekend, al zijn er veel theorieën: van prehistorische pin-up of breivoorbeeld (het mutsje van de Venus van Willendorf) tot een moedergodin. De geometrische versie uit Predmosti is nog raadselachtiger, al werd er begin vorige eeuw een vrouw met tatoeages in gezien.