De Lady is jarig

Lady Chatterley, editie 1960

Vijftig jaar geleden gaf een rechtbankjury in Londen het startschot voor de seksuele revolutie: de roman Lady Chatterley’s Lover van D.H. Lawrence – al sinds 1928 in diverse gekuiste versies al of niet onder de toonbank verkocht – mocht door Penguin Books als pocket worden uitgebracht, omdat het geen obsceen boek was maar een werk van litteraire betekenis. Bepaalde die jury.

„Now YOU can read it”, zei de reclameposter van uitgever Penguin. Dat deden de lezers – massaal. De eerste oplage van 200.000 vloog op 10 november 1960 in één dag de winkel uit. Het verhaal van een aristocratische dame die het seksueel aanlegt met de jachtopziener bleek inderdaad door de in 1930 overleden Lawrence gelardeerd met woorden als fuck en cunt.

De openbare aanklager had ze in de rechtszaal voorgelezen als bewijs voor de obsceniteit van de roman. Maar de jury was niet over één nacht ijs gegaan en had zich enkele dagen teruggetrokken om in groepsverband het gehele boek te lezen. Een rij prominente getuigen vóór de waarde van de roman, onder wie een bisschop, gaf bij de jury ten slotte de doorslag.

Penguin had het proces zelf uitgelokt. Sinds 1959 was in Groot-Brittannië een nieuwe Obscene Publications Act van kracht, die het mogelijk maakte werken van waarde uit te zonderen van een pornografieverbod. „Is dit een boek waarvan u wilt dat uw vrouw of bedienden het lezen?” had de openbare aanklager pathetisch uitgeroepen. Sinds 2 november 1960 is dat geen vraag meer.

raymond van den boogaard