Bluffer verraadt zich op hersenscan

Bluft een persoon, of niet? Het verschil is te zien op een fMRI-scan (functional magnetic resonance imaging).

Zo’n scan brengt de activiteit van verschillende hersengebieden in beeld terwijl iemand een bepaalde taak uitvoert. Amerikaanse onderzoekers lieten 38 paren van proefpersonen 60 keer een eenvoudig onderhandelingsspelletje met elkaar spelen. Daaruit bleek dat de hersenactiviteit van bluffers er heel anders uitziet dan die van mensen die eerlijk spelen of die de meest veilige strategie hanteren. Ook werd duidelijk dat die drie categorieën scherp van elkaar te onderscheiden zijn, en bovendien constant: mensen hangen duidelijk een van de drie strategieën aan en blijven die steeds trouw. Het onderzoek verschijnt deze week online in Proceedings of the National Academy of Sciences (early edition).

Bluffen, zo schrijven de onderzoekers in hun artikel, doet een beroep op een aantal specifieke vaardigheden. Je moet complexe beslissingen kunnen nemen, je moet doelgericht zijn en je moet je goed kunnen voorstellen hoe andere mensen jouw situatie of strategie inschatten. Bij die eigenschappen spelen twee hersengebieden een belangrijke rol: het voorste deel van de hersenschors (de prefrontale cortex) en de overgang tussen de slaap- en de wandbeenkwabben (de temporopariëtale junctie). Beide hersengebieden waren bij de bluffers dan ook actiever dan bij de andere twee groepen: de eerlijke en de veilige, die op de scans niet van elkaar te onderscheiden waren.

Mensen die bluffen zijn overigens niet per se intelligenter of maatschappelijk succesvoller dan mensen die liever veilig of waarheidsgetrouw spelen. Die drie categorieën spelers, zo ontdekten de Amerikanen, hebben gemiddeld hetzelfde IQ en dezelfde sociaal-economische status.