Voor Giri kan het niet altijd feest zijn

De twintigjarige Franse jeugdwereldkampioen Maxime Vachier-Lagrave heeft de schaakvierkamp in Hoogeveen gewonnen. Anish Giri werd derde.

Deelnemers aan een van de amatuertoernooien in Hoogeveen. Foto Sake Elzinga Nederland - Hoogeveen - Drenthe - 28-10-2010 Unive Schaaktoernooi. De schaak amateurs in de raadszaal. Foto: Sake Elzinga

De schaakvierkamp in Hoogeveen is gewonnen door een jonge rijzende ster, al was het deze keer niet Neerlands hoop Anish Giri, maar de Franse jeugdwereldkampioen Maxime Vachier-Lagrave. Die verloor geen partij en eindigde met een vol punt voorsprong op nummer twee, Alexei Shirov. Giri werd derde en Sergei Tiviakov, die totaal uit vorm was en waarschijnlijk het slechtste toernooi van zijn leven speelde, werd vierde.

Het toernooi werd eigenlijk al beslist in de voorlaatste ronde, vorige week vrijdag. Toen die ronde begon stond Giri een half punt achter op de leider Vachier-Lagrave en als dat zo zou blijven, zat er voor zaterdag een spannende laatste ronde in, want toen moesten die twee tegen elkaar.

Het ging anders. Vachier-Lagrave won vrijdag van Tiviakov en Giri liet zich zonder dat het nodig was wegblazen door Shirov.

Dat een nederlaag eigenlijk onnodig was is natuurlijk makkelijk gezegd, en in feite zegt bijna iedere schaker het graag als hij heeft verloren. Maar in die partij tegen Shirov sloeg Giri wel heel opzichtig de hand aan zichzelf. In een scherpe stelling pakte hij optimistisch achter elkaar twee pionnen waar hij van af moest blijven, en toen barstte Shirovs sluimerende aanval opeens in alle hevigheid los.

Giri’s misplaatste optimisme kwam misschien voort uit het idee dat Shirov nog straf verdiende; een paar dagen eerder had Giri hem met remise laten ontsnappen in een partij die hij in een paar zetten had kunnen beslissen.

Hoewel de kans op de toernooioverwinning was verkeken, deed Giri in de laatste ronde nog alles wat hij kon tegen Vachier-Lagrave, maar die verdedigde zich nauwkeurig en hield de zaak in evenwicht.

Met drie punten uit zes partijen kwam Giri ongeveer op de score die past bij zijn rating, maar hij zal er toch niet tevreden mee zijn geweest, evenmin als zijn vele Nederlandse fans. Van een jong talent verwacht je nu eenmaal dat hij de verwachtingen iedere keer overtreft. Het kan niet altijd feest zijn en de afgelopen jaren is het bij Giri al heel vaak feest geweest.

Vachier-Lagrave werd vlak voor het toernooi in Hoogeveen begon twintig jaar. Een paar jaar ouder dan Giri is hij ook al wat verder gevorderd op de weg naar de top. Op de ranglijst van spelers van twintig jaar en jonger heeft hij alleen Magnus Carlsen en Sergei Karjakin boven zich. Giri staat op de jeugdranglijst een paar plaatsen lager, maar heeft niemand boven zich die jonger is dan hij.

Vachier-Lagrave is grootmeester vanaf zijn veertiende jaar, hij werd kampioen van Frankrijk toen hij zestien was, vorig jaar won hij een toernooi in Biel waaraan grootheden als Ivantsjoek, Morozevitsj en Gelfand meededen, en dit jaar werd hij jeugdwereldkampioen. Behalve een grote toekomst heeft Vachier-Lagrave ook al een rijk verleden.

Alexei Shirov - Anish Giri, Univé Hoogeveen, vijfde ronde

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 d5 4. Pc3 Lb4 5. e3 0-0 6. Ld3 b6 7. cxd5 exd5 8. 0-0 Lb7 9. Pe5 Ld6 10. f4 c5 11. Ld2 Pc6 12. Pe2 Meestal gingen witspelers hier in de aanval met 12. Df3 of 12. Tf3, maar dat heeft het bezwaar dat wit na 12...cxd4 zijn mooie paard moet ruilen met 13. Pxc6. 12...Tc8 13. Lc3 Pe7 14. Pg3 Pe4 15. Lxe4 dxe4 16. Dg4 Met de bedoeling om met 17. Ph5 of 17. dxc5 punt g7 te bedreigen. Zwart moet wits dame terugdrijven. 16...f5 17. Dh3 c4 18. d5 Net als in Shirovs partij tegen Tiviakov uit de tweede ronde, die de schoonheidsprijs van het toernooi won, is het pionoffer d4-d5 de basis van de overwinning. Het verschil is dat zwart er hier adequaat tegen op had kunnen treden. 18...Lc5 19. Tad1

Een moeilijke stelling. De pionwinst 19...Lxd5 gaat waarschijnlijk voor zwart, hoewel het er een beetje eng uitziet. 19...Lxe3+ Maar dit is veel te optimistisch. 20. Kh1 Pxd5 En dit is een blunder waarna zwart snel verliest. 20...Lc5 21. Pxe4 is ook beter voor wit, maar het zou nog een hele strijd zijn. 21. Pxf5 Lxf4 22. Ph6+ gxh6 23. De6+ Kg7 24. Pc6+ In overeenstemming met de wijsheid van de ervaren coach: „Als je kunt kiezen tussen mat geven en de dame winnen, pak dan de dame, want het mat is er misschien niet.” 24. Txd5 had tot mat geleid. 24...Pxc3 25. Txd8 Zwart gaf op.