HÔTEL DES BAINS

Twintig jaar lang logeerde Mulisch elke zomer drie weken in het Grand Hôtel des Bains in Lido di Venezia. Hij vierde vaak zijn verjaardag (29 juli) in het statige hotel (uit 1900) waar zijn grote voorbeeld Thomas Mann de novelle Der Tod in Venedig situeerde. Maar dit jaar ging dat niet meer: het hotel – waar ballet-impresario Diaghiliev in 1929 stierf – is wegens verbouwing tot appartementencomplex voorgoed gesloten. Kamer 216, die nog een rol speelde in de roman De procedure, krijgt niet de kans om uit te groeien tot literair bedevaartsoord.