Duitse media betreuren verlies

De Duitse media hebben vandaag en gisteren uitvoerig aandacht besteed aan de dood van Harry Mulisch. Criticus Dirk Schümer noemt in de Frankfurter Allgemeine Zeitung Mulisch’ magnum opus De ontdekking van de hemel „een klassieker”.

De Nederlandse schrijver was geen onbekende in Duitsland – ooit het land van de daders; van Adolf Hitler, de nazi’s en de Tweede Wereldoorlog, de thematiek die in zijn leven en werk zo’n grote rol speelde. Boeken van hem zijn altijd te vinden in de schappen van de grote boekwinkels.

Werken als Das Attentat, Die Entdeckung des Himmels en Archibald Strohalm zijn volgens Mulisch’ Duitse uitgevers Hanser Verlag en Rowohlt nog volop te krijgen. Beide uitgeverijen hebben geschokt gereageerd op de dood van de Nederlandse sterauteur.

In de Berlijnse Der Tagesspiegel, dat vanouds veel aandacht aan Nederlandse literatuur besteedt, schrijven Gerrit Bartels en Bernd Müller vandaag dat Mulisch’ verhouding tot zijn teksten „symbiotisch” was. „Ze spiegelen hemzelf, hij maakte er deel van uit.”

Mulisch’ dood was dit weekend zelfs belangrijk genoeg voor de Duitse avondjournaals van de publieke omroepen. De Tagesschau van de ARD stond er gisteravond het uitvoerigst bij stil.

Dirk Schümer noemt Mulisch in de Frankfurter Allgemeine „de eeuwige aspirant van de Nobelprijs voor de literatuur”. Hij betreurt het dat Mulisch’ „meesterwerk” Hoogste tijd (over een oude, tweederangs toneelspeler) in Duitsland niet „veel meer lezers” heeft gevonden. Over De ontdekking van de hemel schrijft Schümer: „Mulisch schonk de Nederlandse literatuur wat ze tot dan toe niet had, ondanks décadance-schrijver Louis Couperus, ondanks de wilde, homo-erotische katholiek Gerard Reve, ondanks de cynische bulderbast Willem Frederik Hermans en ook ondanks de prettig-sympathieke reisauteur Cees Nooteboom: een klassieker van de wereldliteratuur.”